Co my tu jeszcze robimy?

Do napisania tego tekstu zainspirował mnie ostatnio nasz kolega z Gdyni, który w swoim komentarzu pod wpisem o kieszeniach Leszka Balcerowicza zasugerował, że powinniśmy się przestać zajmować jakimś Balcerowiczem, czy Owsiakiem, bo ich tym tylko dowartościowujemy. Wcześniej jeszcze, cos podobnego usłyszałem od naszej koleżanki Ginewry, która napisała, że dla niej nie istnieje TVN, a w związku z tym, teksty, które się tu z TVN-em w treści pojawiają, są jej obce i obojętne. Te dwie opinie – plus może jeszcze zalinkowany przez naszego marynarza tekst Ściosa – kazały mi się zastanowić, po co my tu w ogóle jesteśmy. Po co ja wciąż piszę te teksty i co za potrzebą ich pisania stoi. A przede wszystkim może to, jaki ma sens szarpanie się z tą straszną materią, kiedy widzimy jak na dłoni, żeśmy fatalnie przegrali. I to przegrali już nie tylko z Systemem, ale również ni stąd ni z owąd okazało się, że wlała nam Polska.

Polska? Owszem. Parę dni temu oglądałem – właśnie w TVN-ie, moja droga Ginewro – niezwykle poruszającą rozmowę Sekielskiego z wdową po zamordowanym pod Smoleńskiem Krzysztofie Putrze. Wygląda na to, że jedyną publiczną wypowiedź pani Putra od tamtej strasznej soboty. Z rozmowy tej najbardziej zapamiętałem fragment, jak ona opowiada, że z mężem zawsze starali się wychowywać dzieci na dobrych i dumnych Polaków, i jedno z nieszczęść które ta katastrofa im przyniosła, to to, że dzieci już nie kochają Polski. I to mam mniej więcej na mysli, kiedy mówię, że przegraliśmy najwidoczniej również z Polską. Po co więc tu wciąż sterczeć i pisać? Żeby dowartościować zło?

Kiedy trzy lata temu zacząłem umieszczać na tym blogu pierwsze teksty, robiłem to wyłącznie z czystej potrzeby wypowiedzenia się. A więc to pisanie było czymś na kształt wierszy, jakie ludzie – nie poeci, lecz zwykli ludzie – piszą, nie po to by zdobyć popularność, lub dotrzymać terminu umowy, czy nie wypaść z rynku, ale tylko dlatego, że po głowie chodzą im różne słowa, a oni chcą je tylko urealnić. Kiedy dziś myślę o tym jak to się wszystko zaczęło, wiem, też, że ta pierwotna przyczyna jest wciąż ze mną, i jeśli coś się tu zmieniło, to wyłącznie to, że jest ona jeszcze bardziej intensywna. A więc piszę tak jak oddycham.

Żeby pokazać, jak to działa, opowiem pewną przygodę. Jechałem sobie któregoś dnia z panią Toyahową tramwajem i nagle zaczął mi się układać w głowie cały nowy tekst. Po chwili, wiedziałem dokładnie, jak on się będzie zaczynał, jak się będzie rozwijał, jak go zakończę, jaki będzie długi; miałem go w głowie, każdy jego szczegół, i już potrafiłem tylko myśleć o tym, że dopóki nie wrócę do domu, nie napiszę go i tu go nie wrzucę, to on będzie taki biedny, bezużyteczny i nikomu na nic. Denerwowałem się jak wszyscy diabli, żeby jak najszybciej przyjechać do domu i to co miałem w głowie, napisać. A więc tak to wyglądało. Ten blog był jak wiersz, który staje się dopiero wtedy, gdy go usłyszy czyjeś ucho.

Jednak już po niedługiej chwili, stało się tak, że poza czystą potrzebą powiedzenia tych kilku słów prawdy, pojawiła się walka. Prawdziwa walka, z prawdziwym wrogiem i z prawdziwymi ofiarami. I oczywiście ta część tego pisania też jest wciąż ze mną. A zatem mamy i walkę i potrzebę ekspresji. Jest jednak jeszcze coś, a co pojawiło się mniej więcej w tym samym czasie, kiedy pojawiła się walka. Mam na myśli to wszystko, co sprawiło, że te teksty przestały być potrzebne tylko mi, ale również – a nie wykluczone, że może i bardziej nawet – innym. I tu znów muszę coś opowiedzieć. Od czasu gdy to pisanie stało się oprócz wszystkiego, jeszcze sposobem na utrzymanie mojej rodziny, otrzymuję za te teksty – i za to wojowanie – pieniądze. Żywe pieniądze. I to co mnie wiecznie zadziwia, to to, że wiele osob, na tyle hojnych by ten blog wspierać, z niezwykłym uporem potrzebuje wciąż zaznaczać, że dla nich to co tu mogą sobie przeczytać jest jak woda, powietrze i tlen. I że kiedy oni mi dają swoje pieniądze, to mi przy tym dziękują. I tu już nie ma żartów. Jeśli jest tak, jak oni piszą, to sprawa się robi zdecydowanie bardzo poważna.

Nie pamiętam, kiedy się stało tak, że te teksty zacząłem traktować jako walkę. Wiem, że kiedy jeszcze w Salonie zamieściłem notkę numer 300, zatytułowałem ją tą liczbą, a w samym już tekście nawiązałem do komiksu pod tym samym tytułem i, żeby już zupełnie nie było wątpliwości, o co chodzi, zakończyłem ją zdaniem o zasłoniętym słońcu i walce w cieniu. A więc już wtedy z całą pewnością ten blog służył do zabijania złych ludzi i ich złych myśli, i do niszczenia ich złych dróg. Ale też już i wtedy miał na celu niesienie nadziei, nawet jeśli ta nadzieja miała się sprowadzać tylko do zapewnień o naszej gotowości do walki w cieniu.

Ale to było już dawno, dawno temu, kiedy wszystko – a w tym nawet ten cień – wyglądało zupełnie inaczej. Pozwolę sobie tu przyznać się do pewnych szczególnych myśli, które wówczas chodziły mi po głowie. Otóż był rok 2009, niemal każdy dzień przynosił kolejne wydarzenia, kolejne nadzieje i kolejne porażki, a na tle tego wszystkiego wiele osób namawiało mnie, żebym spróbował opublikować wybór tych tekstów w formie książki. No więc próbowałem, i cały czas przy tym myślałem, że byłoby dobrze, żeby z ewentualną publikacją zdążyć przed wyborczym rokiem 2010. Przede wszystkim dlatego, że jeśli mamy rzeczywiście traktować te teksty jako ten słynny już nóż o sześciu ostrzach, dobrze by było je wykorzystać jako pewnego rodzaju broń. Po drugie jednak, bałem się, że jeśli jakimś cudem i kolejny rok okaże się dla na porażką, to później każda z tych notek przestanie mieć jakiekolwiek znaczenie, i będzie mogła już budzić wyłącznie pogardliwe uśmiechy. Że jeśli Lech Kaczyński nie zostanie ponownie prezydentem, to większość tego cośmy tu przez te wszystkie lata wygadywali, można będzie wyrzucić na śmieci.

Nikt oczywiście nie zechciał wydać tych tekstów w formie książki, nikt nie zgodził się zorganizować im zwyczajnej dystrybucji, nawet Rzeczpospolita nie zgodziła się żadnego z nich wydrukować… więcej, nawet NASZA Gazeta Polska je fatalnie zlekceważyła. A więc zostały sobie wszystkie tu gdzie są i dziś. W Sieci. Ale też przyszedł kolejny rok i pamiętnej kwietniowej soboty wszystko się zmieniło. Kolejne miesiące, to wciąż była walka - jeszcze bardziej pełna nadziei i pewności ostatecznego zwycięstwa – i ta walka, wedle wszelkich danych, skończyła się kompletną porażką. Stoimy tu dziś, wykończeni, potłuczeni, zmarnowani, bez nadziei i bez uśmiechów, pokonani w sposób absolutnie modelowy. A jest jeszcze gorzej, niż można się było spodziewać. Bo o ile wcześniej wydawało się, że możemy przegrać lub wygrać jako naród, to dziś wiele wskazuje na to, że naród wygrał jak najbardziej. Naród ma pełną satysfakcję. Przegraliśmy my. I nagle się okazało, że chyba nie do końca możemy mieć pewność, czy nasze rozeznanie w sytuacji kiedykolwiek było dobre na tyle, żeby się mądrzyć.

Kiedy to piszę, przychodzi mi do głowy nasz kolega Gemba, który kiedyś bardzo dużo tu bywał i w pewnym momencie stał się jednym z podstawowych elementów tego bloga. Po smoleńskim mordzie, a już ostatecznie po lipcowej porażce i po tryumfalnym zwycięstwie Narodu, złożył nasz kolega uroczyście broń, a następnie popełnił rytualne samobójstwo. Odejście Gemby z tego bloga – podobnie zresztą jak uderzający spadek aktywności wielu innych z naszych przyjaciół – każe mi się coraz częściej zastanawiać, o co dziś w gruncie rzeczy walczymy i po co? Coraz częściej zastanawiam się, czy nie jest tak, że z pewnego punktu widzenia, wszystkie te notki, które tu niemal każdego dnia się rodzą, budzą już tylko z jednej strony obojętne wzruszenie ramion, a z drugiej szyderczy śmiech. I czy znów, nie jest tak, jak było na początku, że ja wszystko tu piszę wyłącznie dlatego, że muszę? I że nawet jeśli wciąż są tu ci wszyscy ludzie, którym to pisanie jest naturalnie potrzebne, jest ich coraz mniej, a w końcu i oni stąd odejdą?

Jedno – i to dla sprawiedliwości trzeba tu podkreślić – przynajmniej w tym wszystkim jest pocieszające. Jestem szczerze przekonany, że żadna z notek tu zamieszczonych przed 10 kwietnia nie straciła na znaczeniu i sensie. Wręcz przeciwnie, każde słowo, jakie zostało tu powiedziane ma swoją aktualną moc, a ta moc jest tym większa im większa pewność, że źli ludzie – po to by nam udowodnić, że nie mamy racji – musieli posunąć się do rozwiązania ostatecznego. A więc do eliminacji fizycznej. 10 kwietnia udowodnił nam bardzo jasno, że oni wiedzieli równie dobrze jak my, że jeśli nie uda się zabić Lecha Kaczyńskiego – on najbliższe wybory może bardzo łatwo wygrać. Musieli to wiedzieć. Inaczej , nie posunęliby się do aż tak dramatycznych gestów.

Ale jest jeszcze coś, i to coś tak ważnego, że daje nam szansę na wypełnienie przynajmniej ostatniej części tego dzisiejszego wpisu pewną nadzieją. Otóż wszyscy wiemy, kim jest nasz kolega LEMMING. On tu wprawdzie ostatnio mało komentuje – bo praca i dzieci i w ogóle wszyscy jesteśmy coraz starsi – ale wiem, że u nas bywa i to bywa bardzo często. On to co my tu piszemy czyta i, jak mam prawo podejrzewać, potrzebuje tych słów tak samo, jak bardzo wielu z nas. A kiedyś tak nie było. Trzeba oto tu dziś powiedzieć, że – o czym dowiedziałem się od samego LEMMINGA – kiedy on tu zaczął przychodzić, jemu to wszystko cośmy tu wypisywali, bardzo się nie podobało. Powiedział mi kiedyś LEMMING, że na samym początku, on tu przychodził wyłącznie po to, żeby dostawać na nas cholery. A więc, jeśli on tu potrzebował wciąż wracać, to dokładnie tak samo, jak to wciąż próbują tu wracać jakieś chore ze złości trolle. I po pewnym czasie – tak mi opowiedział LEMMING – on uznał, że bez tego bloga nie umie żyć, i że – co gorsza – on tu znalazł prawdę. Tak było. Jeśli mnie LEMMING nie buja – tak było. Jeśli mnie LEMMING nie buja, on po raz pierwszy w zyciu głosował na Jarosława Kaczyńskiego w czerwcu i lipcu minionego roku. Jeśli mnie nie buja – w głównej mierze dzięki temu blogowi.

A więc to by była pierwsza pocieszająca wiadomość, jaką udało mi się przekazać w tej notce. Jeśli przyjąć, że jest jakieś ziarno prawdy w myśli, że jeśli to co robimy przynieście choć jedno dobro, to warto było. Dla tego jednego dobra – było warto. Żeby dać naszemu koledze dobry powód do refleksji. W tym momencie muszę wrócić do pierwszego pytania, po co? Czemu wciąż tu jestem i czemu wciąż tyle osob chce, żeby ten blog trwał? Oczywiście może być tak, że ta walka wbrew pozorom wcale się nie skończyła. Że to co pisałem wcześniej, a więc, że kto wie, czy wszyscy ci, którzy tak bardzo ulegli rozpaczy, że uwierzyli w to, że to już nie my jesteśmy narodem, ale ci co wygrali na tamtej kwietniowej masakrze, nie jest wcale prawdą. Że trzymamy się nadal mocno i przed nami już tylko lepsze czasy. Wtedy odpowiedź jest prosta – jesteśmy tu by nadal walczyć.

Ale załóżmy, że dopiero teraz zaczyna się ciężki czas. Że ma rację Rymkiewicz, kiedy mówi, że trzeba czekać aż czterdzieści następnych lat, żeby Polska odrodziła się z tego nieszczęścia. Co wtedy? Co można powiedzieć komuś, kto zapyta, po jasną cholerę ja tu przychodzę codziennie, żeby rzucać te słowa dla tych paru już tylko osob, które też nie za bardzo wiedzą, po co im one. Czy ja nie zauważyłem, że tu się ostatnio robi naprawdę pusto? Co można powiedzieć komuś, kto – jak być może nasz kolega Gemba – wie, że to już koniec i nie ma się co nadymać. Otóż odpowiedź jest chyba jednak dość prosta. Tak naprawdę od samego początku chodziło jedynie o to, żeby dawać świadectwo. I tylko o to. A z dawaniem świadectwa jest tak, że kiedy ono pozornie już nikomu nie jest potrzebne, to tym bardziej je trzeba dawać. Chodzi o dawanie świadectwa. Z tą jedna nadzieją, że na jego drugim końcu znajdzie się choć jedna osoba, której to świadectwo ułatwi życie, a – kto wie, kto wie – może też i ktoś, komu to życie uratuje.

Bo wygląda na to coraz bardziej, że ten blog to ani nie klub dyskusyjny, ani nie towarzystwo wzajemnej adoracji, ani tym bardziej nie kolejna intelektualna przygoda na peryferiach nowego, dzielnego świata. Ten blog to miejsce gdzie się daje świadectwo i liczy, że ono dotrze tam, gdzie jest najbardziej potrzebne. I bez względu na to, czy ktoś już z tej potrzeby sobie zdaje sprawę, czy dopiero ma się o niej dowiedzieć.

Co ma w kieszeni Leszek Balcerowicz?

Jak ową wypowiedź zacytowała Gazeta Wyborcza, a za nią reszta mediów, Leszek Balcerowicz dziś ogłosił, że: „Polaków nie można traktować jak baranów”. Powyższa deklaracja była dla mnie tak szokująca, że, kiedy do mnie dotarła, najpierw zaniemówiłem, a później już tylko mogłem się drapać po głowie i bezmyślnie studiować zimę za oknem. Skąd to osłupienie? Oczywiście głównym jego sprawcą nie jest sama treść owej tezy, lecz jej autor. No bo proszę sobie wyobrazić. Przychodzi do nas człowiek, którego cała kariera, cały osobisty i zawodowy sukces, każdy zarobiony grosz są wyłączną zasługą tego, że Polaków nie dość że można, ale wręcz trzeba traktować jak stado baranów, i zaczyna nam wygłaszać umoralniające kazania. Człowiek, który gdyby nie to, że znaczna część naszych rodaków od 20 już niemal lat zgłasza nieustanny akces do bycia traktowanymi jak owe barany, byłby nikim. Człowiek wreszcie, który od 20 lat nie robi nic innego, jak tylko bardzo skutecznie dba o to, żeby broń Boże nikt z nas nie pomyślał choć przez chwilę, że ma własny rozum, serce i marzenia. Przepraszam bardzo, ale ten rodzaj absurdu przekracza nawet moją, starą schamialą już, wyobraźnię.

Cóż się takiego stało, że Leszek Balcerowicz, człowiek, który przez minione 20 lat nie poświęcił nawet jednego dnia na troskę o powodzenie Polski, nie mówiąc już o dobrej codzienności polskiego społeczeństwa, nagle, ni stąd ni z owąd, zaczyna się pochylać nad naszym życiem i sączyć nam do ucha te dyrdymały o baranieniu? Wszyscy oczywiście wiemy świetnie, że znajdzie się wielu takich, dla których jego słowa – nie tylko zresztą te, ale wszystkie – są wieczną i niekwestionowaną świętością, natomiast trudno mi sobie wyobrazić, żeby nawet ten rodzaj baraństwa był w stanie skutecznie się dać złapać na wieść o tym, że ów czcigodny profesor zapałał nagłą troską o dobro prostego człowieka, a w dodatku jeszcze Polaka. A jednak, to prawda. Leszek Balcerowicz, od pewnego czasu zaczyna się niebezpiecznie wtrącać w proces zarządzania polskim społeczeństwem i jego dobrami, a co gorsze, robi wrażenie, jakby ktoś go tu uczynił wręcz czymś na kształt rzecznika naszego interesu. Najpierw uruchomił ten zegar gdzieś w Warszawie, żeby się drażnić z ministrem Rostowskim i jego pryncypałem, potem zaczął się kręcić po salonach i judzić już bardziej otwarcie, a dziś apeluje, żeby Donald Tusk traktował mnie poważnie, na domiar złego sugerując bezczelnie, że ja na to poważne traktowanie jak najbardziej zasługuję.

Pytanie, o co chodzi jest w tej sytuacji w pełni zasadne. Jedno wiemy na pewno. Leszek Balcerowicz nigdy nie miał, i nie ma też dziś, żadnego interesu i powodu, żeby się autentycznie zamartwiać o los Kraju. Jego jedyna troska dotychczas, na poziomie gospodarczym, sprowadzała się do tego, żeby tak zwaną klasę średnią utrzymać skutecznie na poziomie, który można prosto opisać jako ‘żryć, bawić się, nie myśleć’, natomiast jak idzie o politykę, zadbać o to tylko, by całość władzy pozostała w rękach Systemu. Plan ten Leszek Balcerowicz realizował najpierw jako minister, potem jako prezes NBP, potem jako szef Unii Wolności – a więc politycznej delegacji Systemu – a wreszcie jako szef, a może i nawet i faktyczny twórca, tego upiornego tworu o nazwie Forum Obywatelskiego Rozwoju, o którym tu już parokrotnie wspominaliśmy i więcej nie planujemy. Wiemy to wszystko, a mimo to widzimy, jak on dziś staje przed nami i oferuje swoje usługi.

Już dawno, dawno temu, mądrzejsi od nas sformułowali tę piękną naukę, ze jeśli nie wiadomo o co chodzi, to chodzi o władzę lub o pieniądze. Nie mam więc i ja zamiaru silić się na jakieś ekstra wyjaśnienia. Jeśli Leszek Balcerowicz nagle zaczyna się troszczyć o interes zwykłego Polaka, a w dodatku robi to używając tego baraniego argumentu, coś musi być na rzeczy. I przychodzą mi do głowy dwie możliwości. Albo chodzi o ową władzę, albo o te pieniądze. Może być więc tak, że rząd, którego Leszek Balcerowicz był jednym z głównych architektów, osiągnął już taki chaos na każdym możliwym poziomie swojego działania, stał się tak makabrycznie śliską plątaniną niekontrolowanych już przez nikogo interesów, że, jako przedstawiciel Systemu, Balcerowicz uznał za stosowne zaprotestować. Oczywiście, może się okazać, że przesadzam. Że to tylko chodzi o to, że minister Rostowski gdzieś w jakiejś sytuacji towarzyskiej Balcerowicza spostponował zawodowo, lub Donald Tusk nie odpowiedział mu na jakiś list, i ten się obraził. Chyba jednak nie. Forum Obywatelskiego Rozwoju i to wszystko co za tą instytucją stoi, to zbyt poważne rejony, żeby się przejmować tym, co tam sobie plotą jakiś Tusk z jakimś Rostowskim. Więc myślę, że mogło pójść o to, że ten rząd do tego stopnia stracił panowanie nad materią, że jego systemowe zaplecze odebrało to jako bezpośrednie zagrożenie dla własnych interesów. Że oni widzą, że ten rząd i wszystkie jego instytucje toną, i przy okazji ciągną za sobą wszystko to z czym są zlepione. I stąd te pomruki.

Ale, jeśli ktoś woli wyjaśnienia prostsze, to proszę – oto i one. Jest całkiem prawdopodobne, że Leszek Balcerowicz wyskoczył z tymi baranami, bo on się martwi o OFE. Od razu muszę tu po raz nie wiem który przypomnieć, że ja się nie znam ani na finansach, ani na rynkach, ani i na wszystkim tym, co się z nimi wiąże. Natomiast świetnie wiem, co to jest ZUS, co to jest OFE i jak te systemy mniej więcej działają. Nie trzeba być ekonomicznym ekspertem, żeby wiedzieć, że ZUS to ruina. ZUS był tą ruiną zawsze, a w ciągu ostatnich lat ów kierunek upadku jedynie zachował. To wiem z całą pewnością. ZUS jest w tym momencie już niemal trupem. Jeśli idzie o OFE natomiast, ja chętnie biorę pod uwagę taką możliwość, że tego typu system gwarantuje pewne bezpieczeństwo, jednak z całą pewnością nie wtedy, gdy państwo jest w rękach gangów. Kiedy bowiem państwo jest w rekach gangów, układ jest taki, że owe gangi kontrolują państwo dla zachowania władzy systemowej, natomiast pieniądze zarabiają na tym wszystkim co się znajduje w rękach prywatnych. W tej sytuacji, zbaraniałemu społeczeństwu jest dokładnie obojętne, czy ich mafia będzie łupić z tej strony, czy może z tamtej.

Jaką rolę w tym wszystkim może pełnić Leszek Balcerowicz? Otóż niewykluczone, że kiedy on – a przecież nie tylko on, bo wraz z nim cała masa innych autorytetów podnosi wrzawę o to, ze rząd sięga po pieniądze OFE –zaczyna się pieklić, to z całą pewnością nie chodzi mu o los przyszłych emerytów, ale o swoje dzisiejsze pieniądze. Ja nie mam i nie mogę mieć pojęcia, jakie on i jego kumple mają interesy i w samych Funduszach i w bankach i na giełdach i cholera wie, gdzie jeszcze, ale mogę się domyślać, że jakieś mają. Bo tak jest ten świat zbudowany, ze każdy ma jakieś interesy – nawet ja je mam – a czym kto wyżej, tym i te interesy sa wyższe. Może być więc też tak, że jeśli dziś ten dziwny człowiek popisuje się swoimi bon motami na temat robienia baranów z polskiego społeczeństwa, to tylko dlatego, że właśnie zauważył, że Donald Tusk – nie ze złej woli, bynajmniej, ale przez swoją gnuśność i tępotę – wyciął mu dziurę w spodniach i przez tę dziurę zaczynają mu się wysypywać jego cenne zdobycze. A no to on nie może pozwolić.

A więc mamy dwie wiadomości – dla nas obie złe. Natomiast dla Leszka Balcerowicza i jego trzody jedną dobrą i jedną złą. Dobra jest taka, że profesor Leszek Balcerowicz, to człowiek, jak by tego słowa nie traktować – ideowy. Druga natomiast taka, że to zwykły żyd. I wszystkich filosemitów – samych Żydów nie, bo oni, jako ludzie umysłowo bardzo zdolni, świetnie wiedzą, o co mi chodzi – uprzedzam, że słowa „żyd” użyłem tu wyłącznie w znaczeniu symbolicznym.

Don Paddington: Jeszcze raz o mgle. Tej drugiej

Nie mam pewności, czy dobrze oceniam sytuację, czy tylko mi się tak zdaje, ale mam wrażenie, że – przynajmniej w porównaniu z zeszłym rokiem – tak zwaną Orkiestrę zaczęto nakręcać stosunkowo wcześnie. Doszło wręcz do tego, że główna gwiazda programu pojawiła się na scenie jako pierwsza. Jeszcze zanim zapalono światła, zanim rozległy się pierwsze dźwięki, nawet jeszcze przed pojawieniem się pierwszych widzów, przylazł on i rozpoczął swoją gadkę. O co poszło? Jak już napisałem w poprzedniej notce, najwyraźniej czas ucieka, a wraz z tą ucieczką, rozbrzmiał apel: wszystkie ręce na pokład. A zatem skoro tak – to na nas też już czas. Oto bardzo piękne świadectwo naszego księdza. Świadectwo, które już nam odpowiednio zajaśniało przed rokiem, ale ponieważ nigdy dość słów prawdy, przypominam je i dziś. Dziś, gdy one mówią więcej niż kiedykolwiek wcześniej. A zatem, gdy oni będą robić swój rytualny harmider, Ksiądz nam coś opowie. Posłuchajmy.

Jerzy Owsiak kojarzy mi się nieodmiennie z jednym wydarzeniem, które w sposób decydujący wpłynęło na sposób, w jaki go postrzegam. Otóż w czasie wielkiej powodzi 1997 roku, w parafii w której pracowałem, zorganizowaliśmy zbiórkę artykułów pierwszej potrzeby dla powodzian. Z Kurii otrzymaliśmy adres jednej z parafii pod Opolem i postanowiliśmy ciężarówką mojego znajomego zawieźć zebrane dary do potrzebujących. I wtedy pojawił się pewien problem. Nie mogliśmy w żaden sposób skontaktować się z tamtejszym proboszczem, a jazda w ciemno nam się nie uśmiechała. Nasi kurialiści zapewniali jednak, że nie ma się czym przejmować – adres został przesłany z Kurii opolskiej i nawet jeśli przyjedziemy niezapowiedziani, zostaniemy przywitani serdecznie. Oczywiście, to czy doznamy tam jakichś serdeczności, czy też nie, nie było moim zmartwieniem. Problemem była tylko i wyłącznie kwestia dojazdu. Chcieliśmy wiedzieć, czy przy wciąż wysokim poziomie wody w Odrze, zalanych bądź podmytych drogach i zagrożonych mostach, w ogóle jest możliwe do owych powodzian dotrzeć.

Tak czy inaczej pojechaliśmy, i po licznych przygodach i jeszcze liczniejszych objazdach, dotarliśmy na miejsce. Owa wieś wyglądała strasznie. To niesamowite, co rozszalała woda może nawyczyniać. Do dzisiaj śnią mi się niektóre widoki. Podjechaliśmy pod widoczny już z daleka kościół. Stała tam grupka ludzi, od której na nasz widok odłączył się jakiś mężczyzna, energicznie otworzył drzwi naszej ciężarówki i zaczął na nas wrzeszczeć. Prawdę powiedziawszy, rzucał najgorszym mięsem, przy czym najbardziej dobitnie brzmiało słowo „wypierdalać!”. Ponieważ nosił na sobie kapłańską koszulę, domyśliłem się, że jest to ów miejscowy proboszcz, który według poznańskich kurialistów, miał nas bardzo serdecznie przywitać. No i przywitał…

Po chwili jednak okazało się, że zaszło przykre nieporozumienie, a jego przyczyną okazał się być sam Jerzy Owsiak. Otóż owa podopolska wioska w czasie powodzi została praktycznie odcięta od świata, i bardzo szybko zaczęło ludziom brakować wody pitnej, żywności, suchych ubrań, leków itd. W ogólnym bałaganie i przy permanentnej niemożności miejscowych władz, proboszcz okazał się jedynym człowiekiem, który potrafił powodzian skrzyknąć, zorganizować ich i w ogóle zacząć działać, tak by w tej trudnej sytuacji ratować co się da i pomóc zwłaszcza tym, którzy z racji wieku, albo choroby mieli najtrudniej. To był naprawdę dzielny ksiądz, choć, jak widzimy, trochę choleryczny.

Kiedy woda trochę opadła, pojawiła się możliwość wspomożenia tej wsi transportami podobnymi do naszego. Jako jedne z pierwszych pojawiły się bodajże trzy ciężarówki od Jerzego Owsiaka. To znaczy pojawiły się kilka kilometrów od celu, jeszcze przy wjeździe na most ma Odrze… i się zatrzymały. Tymczasem, kiedy proboszcz dowiedział się, że wspomniane ciężarówki jadą właśnie do niego, zwołał ludzi do wyładunku, czeka, a tu nic – ani widu, ani słychu. Ciężarówki jak stały za Odrą, tak stoją. Zepsuły się? Nie wiadomo. Ludzie czekali najpierw całą noc, potem cały dzień. W końcu proboszcz, jako że samochody zalało i były nie do użytku, wsiadł na rower i pojechał na drugi brzeg. I tam oto grzecznie mu wyjaśniono, że ponieważ pan Owsiak życzy sobie, żeby wjazd transportu do wsi i rozdzielanie darów rejestrowała ekipa telewizyjna, musi uzbroić się w cierpliwość, bo tak się niefortunnie złożyło, że owa ekipa najwcześniej może przyjechać jutro, a kto wie, czy nie dopiero za dwa dni.

Proboszcz oczywiście zasugerował, by machnąć ręką na telewizję i jak najszybciej przyjeżdżać, bo powodzianie bardzo potrzebują pomocy. Wtedy to jeden z członków owego transportu, w obecności księdza, zadzwonił z komórki do Owsiaka, przedstawił sytuację i spytał co robić. Po chwili rozłączył się i powiedział, że szefowi bardzo jednak na telewizji zależy, a więc jednak trzeba będzie te parę dni jeszcze poczekać.

Proboszcz na takie dictum zdenerwował się okrutnie, nawkładał tym ludziom – z Jerzym Owsiakiem na czele – od bezdusznych chamów, i kazał im, jak już zostało wspomniane, „wypierdalać”. Przy okazji też zapowiedział, że jeśli którakolwiek z panaowsiakowych ciężarówek wjedzie do jego wsi, to on i jego parafianie własnoręcznie te ciężarówki, wraz z tym co się na nich znajduje, spalą. No i to właśnie następnego dnia, tak się złożyło, że do owej wioski wjechała nasza ciężarówka, a ksiądz proboszcz – biorąc nas za ludzi z ekipy Jerzego Owsiaka – zareagował jak zareagował.

Wydarzenie to przypomina mi się zawsze wtedy, gdy widzę Jerzego Owsiaka, lub gdy ktoś zastanawia się, co z nim jest nie tak, skoro właściwie wszystko wydaje się być super. I przychodzą mi wtedy na myśl słowa Chrystusa: „Kiedy dajesz jałmużnę, nie trąb przed sobą, jak obłudnicy czynią w synagogach i na ulicach, aby ich ludzie chwalili. Zaprawdę powiadam wam: ci otrzymali już swoją nagrodę. Kiedy zaś ty dajesz jałmużnę, niech nie wie lewa twoja ręka, co czyni prawa, aby twoja jałmużna pozostała w ukryciu. A Ojciec twój, który widzi w ukryciu, odda tobie.” (Mt 6,2-4)

I na koniec zdanie prawosławnego teologa, diakona Andrieja Kurajewa*: „Zło może podejmować nawet pożyteczne działania, nie zmieniając swojej własnej natury. Na przykład czyniąc to w taki sposób, że pomagając ludziom pod jednym względem, pod innym względem będzie się umacniało ich sojusz ze złem w innych dziedzinach życia – choćby przez rozpalanie próżności ofiarodawców”.

* Cytat z „Frondy”. Diakon Kurajew pisze tam o Apokalipsie św. Jana Apostoła. Temat mnie zainteresował, ponieważ swego czasu prowadziłem rekolekcje, których zagadnieniem była właśnie Apokalipsa z jej „błyskawicami, głosami, gromami, wielkimi trzęsieniami ziemi i krwią tryskającą aż po wędzidła koni” – i było to coś (przynajmniej dla rekolekcjonisty) wspaniałego. Kurajew, choć schizmatyk, bardzo dorzecznie - a przy tym ortodoksyjnie - sprawę przedstawia, i jak sądzę, jego przemyślenia mogą być całkiem niezłym komentarzem, do niektórych z naszych notek.

O światełku w tej mgle

Gdyby ktoś mnie spytał, co mogę powiedzieć na temat filmu Mgła, który wielu z nas oglądało jeszcze wczoraj, a który – co do tego nie może być najmniejszych wątpliwości – musi otwierać nowy rozdział w po-smoleńskiej historii Polski, mógłbym najwyżej powtórzyć to, co napisałem już we wczorajszym komentarzu pod notką o Systemie w działaniu już tak naprawdę nawet bez tradycyjnej maski. A więc to, że przede wszystkim, wprawdzie nie po raz pierwszy, ale może nigdy tak dobitnie jak własnie wczoraj, mogliśmy zobaczyć, jak wspaniałą ekipę udało się zorganizować śp. Lechowi Kaczyńskiemu wokół swojej prezydentury. Ale też i to, że chyba dopiero na podstawie tych relacji, tak porażająco intensywnych, możemy uwierzyć, że tej wojny występek już nie wygra. I że oni, jeśli tego nawet jeszcze nie wiedzą – z pewnością to czują. I że ich strach musi dziś ich przenikać jak śmierć.

I właściwie już nawet nie chodzi o to, czy smoleńska masakra była wynikiem zamachu, czy może wyłącznie fatalnym zbiegiem okoliczności. Nie ma już większego znaczenia, czy ktoś podjął decyzję zamordowania Prezydenta i ją w ten sposób zrealizował, czy wyłącznie chciał mu dokuczyć, lub zrobić zwykłego psikusa. Czy ta mgła i wszystko co ją poprzedzało i otaczało, miała doprowadzić aż do śmierci Lecha Kaczyńskiego, czy tylko do tego, by jak niepyszny musiał – przy akompaniamencie powszechnego szyderstwa – spod tego Smoleńska czmychać, będąc już tak blisko. Z punktu widzenia odpowiedzialności i kary, jest praktycznie nieistotne, co się dokładnie stało w tamto sobotnie przedpołudnie. A jest tak dlatego, że bez względu na to, czy za tamtą rzezią stał czyjaś głowa i ręka, czy tylko seria niefortunnych żartów, odpowiedzialność i kara wydają się już być nieuchronne.

Jest jednak jeszcze coś, co każe mi się nad paroma sprawami związanymi czy to z – dziś już wiadomo, że tak czy inaczej zamordowanym – prezydentem, czy z samą katastrofą, zastanowić. Otóż mam na myśli tę ciszę. Być może coś przegapiłem, ale medialna cisza, jaka zapanowała nad tym filmem, jest równie dojmująca, co głęboko znacząca. Osobiście mam bardzo marne pojęcie na temat tego, w jaki sposób organizowany jest ruch medialny i jak na poziomie informacyjnym rozkłada się kalkulacja zysków i strat. W związku z tym, nie wykluczam, że w ciągu najbliższych dni, nagle ktoś z nich dojdzie do wniosku, że może jednak należałoby temat podjąć. Na razie jest tak, że ta cisza aż krzyczy. I że w tym krzyku wyraźnie widać optymistyczna nutę.

Otóż oni się boją. Boją się jak jasna cholera. Jestem pewien, że nie ma dnia, nie ma minuty, kiedy ich myśli są choć minimalnie spokojne. Oni muszą wiedzieć – tym bardziej nawet, jeśli u początków smoleńskiej masakry stała tylko kolejna chęć dokuczenia Prezydentowi – że to co się stało, to już w tej chwili zaledwie początek. Że jej echo będzie coraz głośniejsze, a każda prośba zagłuszenia go, będzie je tylko wzmacniać. Że to z czym mamy do czynienia, to już właściwie czysta fizyka. A więc truchleją z przerażenia, i albo milczą, albo próbują zagadać nieuchronnie biegnące godziny.

Powiem zupełnie szczerze, że – być może wbrew oczywistym pozorom – to wszystko, cośmy wczoraj widzieli i słyszeli – czuję się bardzo uspokojony. Bo widzę jasno, jak bardzo tamto nieszczęście i jego skutki nie dają im ani możliwości ucieczki, ani nawet schronienia się przed tym, co prędzej czy później nadejść musi.

Nie umiem powiedzieć, jak to długo jeszcze potrwa. Mam świadomość, że po tamtej stronie stoi – jak to kiedyś, nie zdając sobie nawet sprawy z tego, jak bardzo niefortunnie, określił Donald Tusk – „poważna ekipa” i że oni potrafią naprawdę wiele. I że już wielokrotnie pokazali nam, że umieją nas nie byle jak zaskoczyć. W tym jednak wypadku, choć szczerze się staram dojrzeć jakakolwiek możliwość, by i tym razem im się jakimś cudem udało – jej nie widzę.

Pokażę może, o co mi chodzi na przykładzie dość odległym od tego, o czym akurat piszę. Otóż, zauważyłem dziś, że kiedy przenosiłem tu stare teksty z bloga na Salonie, przegapiłem kilka notek z początku stycznia zeszłego roku. Ponieważ jednak mam je u siebie odpowiednio zarchiwizowane, odszukałem je i wkleiłem je tam gdzie ich miejsce. I oto z pewnym zaskoczeniem zobaczyłem, że niemal dokładnie rok temu, napisałem tekst o tym, że skutkiem kompletnej tępoty tego rządu, nowy rok zaczyna się od wystawienia na nieuchronne cierpienia, a może i śmierć całej grupy biednych, chorych na raka ludzi. Nie mogłem więc też w jednej chwili nie zdać sobie sprawy z tego, że niemal dokładnie ten sam temat, w tym samym niemal ujęciu, przywitał kolejny rok pracy tego rządu. Umierają ludzie porzuceni przez tych, których psim obowiązkiem było ich nie porzucać. I nagle sobie uświadomiłem, że przez ten rok, jeśli się cokolwiek zmieniło, to tylko na gorsze. Że służba zdrowia tkwi dokładnie w tej samej zapaści co wówczas, tyle że do tego doszedł jeszcze straszliwy kryzys finansów publicznych, a wraz z nim rozpoczęła się ruina systemu emerytalnego. No i jeszcze te pociągi, te powodzie, te drogi…

I można by przypuszczać, że ponieważ naturalna siła państwa i jego różnorakich służb potrafi w niektórych sytuacjach naprawdę być wielka, ten upadek może trwać jeszcze całe długie lata, a samo społeczeństwo można będzie utrzymywać w stanie tego letargu jeszcze długo, długo potem, kiedy już poza sklepami i telewizorem, nie będzie ani dróg, ani zdrowia, ani nawet siły do wychodzenia z domu. Tymczasem ów Smoleńsk nadał temu wszystkiemu gwałtownego przyspieszenia. I nie ma wątpliwości, że ono jest z każdym dniem większe. Tu nawet nie trzeba sobie nic wmawiać. Każdy dzień pokazuje, że tempo w jakim się to wszystko rozwija jest już nie do powstrzymania. I że to właśnie ta kwietniowa masakra nie pozwoli im trwać w tym kłamstwie. Jak już wspomniałem wcześniej, tu mamy do czynienia wręcz z fizyką.

Już powinienem kończyć te refleksje, ale przyszło mi do głowy, że ktoś mnie może zechce spytać, kogo mam na mysli mówiąc „oni”. Otóż nikt tak pięknie nie odpowie na to pytanie, jak sam Poeta. W niedawnym wywiadzie dla Gazety Polskiej opisał ich tak:

„Są wszędzie i jest ich cała postkolonialna armia. Według moich obliczeń, ostatni z nich umrą koło roku 2050 i wtedy Polska będzie całkowicie wolna – zrzuci swoje postkolonialne łachmany. Chyba, że wcześniej będzie wojna domowa, ale z pewnych powodów, o których może gdzie indziej opowiem, wydaje to się mało prawdopodobne. A teraz z tymi ludźmi nie będziemy prowadzić potępieńczych swarów, nie będziemy się żreć, będziemy ich obchodzić z daleka. Nie będziemy wymieniać ich nazwisk, nawet nie będziemy na nich plwać, bo nie będziemy przyznawać im prawa do istnienia. Będziemy się zachowywać tak, jakby ich nie było”.

Otóż, kiedy piszę „oni” – ich mam na myśli. Tych samych, o których mówi Rymkiewicz. I jeśli mogę coś dodać do tego, co wyżej, to tylko jedno. Możliwe, ze ostatni z nich umrą w roku 2050, natomiast z całą pewnością, zanim umrą, będziemy mogli z jak najbardziej naturalną satysfakcją przyglądać się, jak się wzajemnie zagryzają. Już słychać to kłapanie

Jeszcze raz o Słońcu, Księżycu... i o pudrze na oczach

Siedziałem sobie wczoraj wieczorem przed telewizorem, patrzyłem na zdemolowanego posła Gruszkę, kiedy nagle, w swojej codziennej drodze skądś dokądś, pojawiła się pani Toyahowa, spojrzała w ekran i spytała: „To teraz u nich Sekielski robi za dobrego?”

Jak idzie o medialny przekaz na poziomie kultowego już gdzieniegdzie hasła „wstajesz i wiesz”, dla telewizji TVN rok 2011 zaczął się od dwóch posunięć. Po pierwsze, właściciele stacji postanowili, że trzeba będzie wszystkie programy autorskie, od ‘Faktów po faktach’ przez ‘Kropkę nad i’ aż po ‘Rozmowę Rymanowskiego’ ułożyć w jeden blok. Druga decyzja natomiast była taka, że pojawi się nowy program, prowadzony właśnie przez tak nieładnie potraktowanego przez moją żonę Sekielskiego. Pierwszy efekt tego jest taki, że tefauenowski prime time obecnie wygląda tak, że najpierw któryś z dziennikarzy stacji wraz z dwoma zaproszonymi gośćmi dogadują trzeciemu, następnie Monika Olejnik albo na kogoś drze mordę, lub do kogoś innego na swój szczególny sposób się wdzięczy, a na koniec Bogdan Rymanowski z miną dziecka, które właśnie dostało piątkę, udaje, ze nic nie rozumie. A później już tylko Szkło kontaktowe ze swoją godziną nienawiści. No i w samym środku tego przekazu, mój mistrz i dobrodziej Sekielski – jak to określiła pani T. – „robi za dobrego”.

Jakie będą skutki tego przetasowania, dla nich i dla nas? Dla nich pewnie głównie taki, że bardzo dużo osób, kiedy będzie się zaczynać ‘Kropka nad i’, żeby móc spokojnie pooglądać Sekielskiego, pojdzie coś zjeść, albo się umyć, i Monika Olejnik będzie się mogła popisywać już niemal wyłącznie przed swoimi gośćmi. To że ona wie, widać już było wczoraj, kiedy wystarczyło jedno poniedziałkowe wydanie audycji Sekielskiego, o tym jak to polskie państwo zabija ludzi chorujących na raka, by każdy mógł zobaczyć, jak z Olejnik wychodzi całe to zatęchłe już do granic wytrzymałości powietrze. Poza tym jednak, jak idzie o punkt widzenia TVN-u i jego pracowników, to chyba już wszystko.

Jeśli natomiast chodzi o nas, to wszystko cośmy mieli dostać, już dostaliśmy. Trochę w poniedziałek, a całą resztę już wczoraj. I jest tak, że nawet jeśli dziś Sekielski nam opowie o tym, jak to lokalni przedstawiciele Ekipy – tu pełne pogardy splunięcie w stronę pani Agnieszki – pasą się na wymianie w całej Polsce dworców kolejowych na centra handlowe, jutro o tym, jak to naprawdę było z senatorem Pańką, a pojutrze może jakiś ciekawy program o ministrze Arabskim, to co mieliśmy dostać, jak mówię, już mamy. A mamy mianowicie to, że już z całą pewnością wiemy, że oni wiedzą. I jeszcze coś. Że oni wiedzą i nic sobie z tego nie robią. I w tym nic-sobie-z-tego-nierobieniu tak się wybezczelnili, że kiedy my im mówimy, że my akurat też wiemy, i to wiemy od dawna, zaczynają się na nas wydzierać, żebyśmy wreszcie przestali, bo przynosimy Polsce wstyd na całą Europę.

Siedziałem sobie wczoraj przed telewizorem, patrzyłem na zdemolowanego przez Służby posła Gruszkę, na siedzące z nim przy tym samotnym stole żonę i córkę, wpatrywałem się w jego dłoń, jak ściska dłoń Tomasza Sekielskiego i patrzyłem w oczy Sekielskiemu i słuchałem, jak już nawet nie z ust, ale z tych oczu, płyną słowa: „Tak, mili państwo, to prawda. To wszystko prawda. Wszystko coście dotychczas myśleli, to najczystsza prawda. Tak to się właśnie dzieje.” Patrzyłem na tych ludzi skupionych przy tym biednym, samotnym stole i na tego rozbitego, byłego już dziś, posła Józefa Gruszkę, i daje słowo, ze nie trzeba było żadnych słów. Można było wyłączyć dźwięk w telewizorze i tylko patrzeć na tych ludzi, a później na migawki sprzed pięciu lat i na twarze tamtych prokuratorów, i na rozbiegane oczy posłów – byłych kolegów Józefa Gruszki – PSL-u, żeby wiedzieć wszystko.

No, może warto było tylko usłyszeć posła Kłopotka, który zanim – tak straszliwie zmieszany – uciekł gdzieś w głąb sejmowego korytarza, wydukał, że lepiej się od pewnych spraw trzymać z daleka. A mówił te słowa, odpowiadając na proste i przecież w żaden sposób nie niebezpieczne pytanie, dlaczego przez te pięć lat nikt się nie zainteresował zdrowiem byłego kolegi. Powiedział te słowa publicznie, a jak najbardziej mainstreamowa telewizja puściła je w świat, bez śladu zażenowania. Te słowa rzeczywiście warto było usłyszeć. Od pewnych spraw lepiej się trzymać z daleka. Zawsze, a już zwłaszcza wtedy, gdy człowiek siłą rzeczy choćby od czasu do czasu musi się w pobliżu tych „pewnych spraw” pokręcić. W takich sytuacjach można najwyżej zamknąć oczy. Szeroko.

A co z nami? My tu tak sobie tylko rozmawiamy. Wygadujemy najdziwniejsze rzeczy, a ktoś tam, po tamtej stronie, je z pewnością czyta, i się z nas śmieje. I tak jak już tu kiedyś pisałem, wie też świetnie, że jak idzie o nas, nawet nie musi sobie brudzić rąk. On akurat wie, że jak idzie o nas, wystarczy, że się na nas wyśle tę część społeczeństwa, która jest zawsze gotowa by dać nam do wiwatu tak, że się nie pozbieramy. Za te nasze głupie obsesje, za tę naszą chorą podejrzliwość, za to nasze ciągłe gadanie o udręczonej Polsce i zdrajcach, którzy się na Jej nieszczęściu wypaśli. Za tę naszą kaczystowską nienawiść. Wiedzą, że akurat do tych zadań zawsze znajdą całą masę głupców o odpowiednim poziomie gorliwości, którzy nam wszystko co trzeba ładnie wyłożą. A jeśli któryś z nich nakręci się aż tak bardzo, by tu do nas przyjść i nam zrobić jakąś krzywdę, to może i będzie z tego jakiś kłopot, ale z całą pewnością nie taki, żeby się nad nim szczególnie pochylać.

Również wczoraj, dowiedzieliśmy się wszyscy, że dwie komisje – medyczna i teologiczna – ostatecznie potwierdziły autentyczność cudu uzdrowienia francuskiej zakonnicy za wstawiennictwem Jana Pawła II. Cały wieczór, ta banda zawodowych kłamców odmieniała przez wszystkie przypadki to jedno słowo – cud. I nic. Zupełnie jak by nic się nie stało. Te twarze, te języki, te garnitury, te oczy, ten puder – wszystko było takie same jak każdego innego dnia. Patrz pan, cholera, jaki cud! A ja sobie myślę, że zdecydowanie jest dobrze, że – jak to już rozmawialiśmy o tym wczoraj – przynajmniej od czasu do czasu tarcza Księżyca jest dokładnie tak samo malutka jak tarcza Słońca. I że niedługo Wielkanoc. Czuwajmy.

O częściowym zaćmieniu i wiecznej kolędzie

Obudziła mnie dziś rano moja młodsza córka, żeby mi pokazać zaćmienie Słońca. Powiem zupełnie szczerze, że wiadomość, że oto dziś ponownie po wielu latach nastąpiło to piękne zjawisko, była dla mnie bardzo zaskakująca. Z jakiegoś powodu, tym razem się go zupełnie nie spodziewałem, a co jeszcze ciekawsze, nawet jeśli ktoś z nas wczoraj wiedział – ja nie wiedziałem – że dziś właśnie będziemy się na to nasze zasłonięte Słońce sobie patrzeć, temat ten się w ogóle nie pojawił. A nie było przecież tak, że wczorajszy dzień był jakoś inny od pozostałych. Nie było przecież tak, żeśmy się wczoraj nie widzieli i śmy ze sobą nie rozmawiali. Owszem, część wczorajszego dnia upłynęła pod znakiem kolędy, ale też nie jest już tak, jak za cudownych czasów opisywanych przez Floriana Czarnyszewicza, kiedy to do wsi przyjeżdżał z duszpasterską wizytą ksiądz biskup, a cała okolica – z wyjątkiem paru nędznych bolszewików – płakała ze szczęścia, wiedząc, że skoro sam Pan Bóg do niech nie przybędzie, to przysyła swojego służącego.

(„Zaledwie rozedniało, zaczął gromadzić się naród. Pierwsi pojawili się żebracy; ciągnęli oni od samego Mińska za Biskupem takim tłumem, jak wiosną na kalwarię wileńską. Naprzód przybyło kalectwo mińskie, chórem śpiewające Łozarza i Matkę Gidleńską, później kilka partii dziadów berezyńskich, każda z jakąś muzyką, z jakąś pieśnią żałosną, a za nimi starcy białyniccy z teorbanami, o brodach niektórym po pas sięgających. Najwięcej jednak wlekło się miejscowego partactwa, które ani brody starczej, ani kalectwa porządnego nie miało. Niektórzy z nich, ażeby wzbudzić litość, udawali pogorzelców. Oglądając świątynię, wszyscy twierdzili, że tylu kwiatów i tak cudownego upiększenia na żadnym odpuście nie widzieli, chociaż, jak wiadomo, już jesień była.”)

Mieliśmy więc wczoraj kolędę, ale to przecież nie ona kazała nam zapomnieć o dzisiejszym Słońcu. O czym więc myśleliśmy? Z całą pewnością o ludziach umierających na raka, przy kompletnej obojętności biurokratycznej obudowy Systemu. Jeśli idzie o mnie, wreszcie zrozumiałem, dlaczego wciąż czytamy apele o finansową pomoc dla kolejnych osób cierpiących na raka, by mogli wyjechać z Polski i ratować skórę gdzieś w dalekich klinikach. Przecież w Polsce wszystkie możliwe medyczne zabiegi przeprowadzają najwybitniejsi specjaliści. Po co więc wyjeżdżać? I okazuje się, że w Polsce, owszem, można się leczyć, tyle że tylko czasem i tylko trochę. Nawet jeśli staniemy wobec czegoś tak strasznego jak rak. Dlaczego? Bo nie ma pieniędzy.

A więc myślałem o tych pieniądzach, których nie ma i już raczej nie będzie. Myślałem o tych pieniądzach i zajrzał do nas pewien mój kolega i przy flaszce porozmawialiśmy sobie o bieżących zmartwieniach. Mówi mi zatem mój kolega, że przebudowa katowickiego dworca została tak sprytnie zorganizowana, że hiszpański Neinver, który wygrał ogłoszony przez PKP przetarg, ograniczy się do zburzenia północnej części dworca i wybudowania tam wielkiego centrum handlowego, natomiast resztą, a więc samym dworcem, zajmą się jakieś drobne lokalne firmy, które na ile potrafią, za nędzne grosze ten syf wyczyszczą, a dziury pozaklejają. Opróżnialiśmy tę naszą flaszeczkę, słuchaliśmy jak spiewa Dave Matthews z zespołem, i zastanawialiśmy się, jak to wszystko się odbyło. Ruszył przetarg na tak zwaną „budowę nowego dworca kolejowego w Katowicach”, do przetargu z pewnością zgłosiło się kilku chętnych, a wśród nich ci Hiszpanie, którzy powiedzieli, że oni wprawdzie na dworcach się nie znają, natomiast potrafią stawiać fajne centra handlowe, no i podpisano ten dil. Czy był ktoś, kto zapytał, a co z dworcem? Może był. A jeśli był, co usłyszał? Wygląda na to, że usłyszeć mógł coś takiego: „No, dworzec to niech już panowie tam w swoim zakresie”. No i znów pojawia się problem pieniędzy, których nie ma. Nie ma? Bez przesady. Jakieś tam z pewnością są. Różne. Gdzieniegdzie.

Myślałem zatem wczoraj wieczorem o wielu różnych rzeczach i jakoś w tym wszystkim uciekło mi to zaćmienie słońca. Co je jeszcze przykryło. Smoleńsk oczywiście. Smoleńsk przykrywa wszystko. Jeszcze przed flaszką, w telewizji pojawił się Zbigniew Romaszewski i z tym swoim wyjątkowym, sarkastycznym uśmiechem wciąż powtarzał jedno słowo: ‘samolot’. Reprezentujący telewizję Rymanowski i zaproszony do studia pewien uwłaszczony bolszewik chcieli rozmawiać o szalonych pilotach, o zagapionych kontrolerach, o ludzkich błędach, ewentualnie o kolejnych gafach Prezydenta, a Romaszewski uśmiechał się z tym swoim udręczonym już rozbawieniem i wciąż powtarzał słowo ‘samolot’ i zadawał wciąż te same pytania: Po co było wybijać te szyby, po co było wycinać ten las, po co było przekopywać tę ziemię? A ja sobie nagle uświadomiłem, że tak jakoś się ostatnio ułożyło, ze te pytania mają dokładnie takie samo znaczenie i taką samą siłę rażenia, jak niekończące się żarty z zamiłowania Donalda Tuska do piłki nożnej, a prezydenta Komorowskiego do polowań. A więc że ich już nikt ani nie słyszy, ani słyszeć nie chce.

No i uciekło mi to zaćmienie Słońca. A wiem, że nie zawsze tak było. Wiele lat temu – już nie pamiętam kiedy – z pewnością słyszałem zapowiedź, że kolejne zaćmienie będziemy mogli obserwować w roku 2011. Dziś sobie przypominam tę datę. Rok 2011. Na pewno on się wtedy, przed laty, pojawił, a z nim ta refleksja, że znów tak długo trzeba będzie czekać. Tyle że czasy były inne i wszystko się zupełnie inaczej układało. A więc i my byliśmy inni, nie tylko młodsi. I pamiętam, że wówczas ten rok 2011 budził ten sam rodzaj zdziwienia, co dziś 2021, albo jeszcze jakiś inny. Na przykład 2050.

Parę dni temu siedzieliśmy sobie w nocy, czekając nawet nie tyle nadejścia tego nowego roku, co możliwości pójścia spać. Podobnie zresztą było rok temu. Oglądaliśmy jakiś film i się leciutko upijaliśmy, też tylko już czekając aż będzie można pójść spokojnie spać. Już wtedy uderzyło mnie, że ani myśmy – wbrew ubiegłorocznym zwyczajom – nie zadzwonili do nikogo z noworocznymi życzeniami, ani nikt nie zadzwonił do nas. I przyszło mi do głowy, ze tak jak już część z nas nie czeka na kolejną olimpiadę, tak i coraz mniej nas obchodzi coś tak nieważnego jak Nowy Rok. Trochę mi dziś szkoda tej beztroski. Trochę jej żal. Strasznieśmy się zrobili poważni. Choć oczywiście nie wszyscy. Mówię o nas. To myśmy się strasznie zrobili poważni. Niektórzy, wręcz odwrotnie. Niektórzy raptownie młodnieją.

Jeszcze pojawiła się jedna kwestia, która mi wczoraj zasłoniła to zasłonięte przez Księżyc Słońce. Niedawno robiłem zakupy w takim sklepie spożywczym zaraz obok. Prowadzą go bracia, z którymi sobie czasem rozmawiam. Z jakiegoś powodu jeden z nich ma ciągłą obsesję związaną z tym, że to co on sprzedaje dziś jest kompletnie inne od tego co sprzedawał jeszcze dwadzieścia lat temu. No i że w ogóle dziś inaczej się rozkładają relacje między tym co on sprzedaje, a co ludzie kupują. Mówi mi więc, że on dziś sprzedaje w tydzień tyle samo kapusty kiszonej, co dwadzieścia lat temu sprzedawał w ciągu jednego dnia. I że wśród wielu tego przyczyn jest i to, że o ile wówczas dzieci w przedszkolach dzień w dzień jadły kapuśniak, a dziś jedzą głównie najtańsze, niewiadomo z czego wyrabiana, parówki. Dzieci w przedszkolach są karmione głównie tanimi parówkami. Jakie ma znaczenie ta informacja? Jakieś ma. Inaczej przecież nie byłoby powodu, by ją tu wstawiać, prawda?

Ładny był ten dzisiejszy poranny widok, który miałem okazje podziwiać dzięki przenikliwości mojego dziecka. Pamiętam, że kiedyś gdzieś czytałem opinię, iż to że odległość między Ziemią, a Księżycem jest taka a nie inna, kiedy dochodzi do pełnego zaćmienia, Księżyc zasłania Słońce idealnie – ani bardziej, ani mniej niż trzeba, żeby je skutecznie zasłonić. Ale też i to, że gdyby Księżyc był ciut bliżej, lub ciut dalej od Ziemi, na Ziemi nie mogłoby istnieć życie. Że ta odległość jest co do milimetra taka jak trzeba, i po to byśmy mogli być, ale też po to, żeby pełne zaćmienie było zaćmieniem idealnym. Mądrzy ludzie mówią, ze to sztuka niezwykła. To sztuka nie byle jaka.

I ta refleksja prowadzi mnie do kolejnej, już kończącej. Tak się wszystko poukładało, świat tak przyspieszył, że trudno się nam nawet na moment w tej gonitwie zatrzymać. No i w tym biegu zapominamy o wszystkim, poza naszymi codziennymi obsesjami. A więc ten człowiek ze sklepu myśli pewnie o tej kapuście kiszonej, której dziś już nikt nie potrzebuje, i tych dzieciach zatruwanych dzień w dzień tymi niby-parówkami, a stąd już bardzo blisko do tego, by się zastanowić nad tymi biednym ludźmi czekającymi bezradnie, aż im pozwolą się leczyć z tych strasznych nowotworów. My z kolei pamiętamy o tym samolocie i jego wybitych przez złych ludzi szybach… A reszta? Jak wypadnie. Niektórzy nagle sobie przypomną o czyichś imieninach, lub o jakiejś ważnej rocznicy, a nawet o czymś tak niezwykłym jak zaćmienie Słońca. Co więc pozostało? Z pewnością odległość między Ziemią a Księżycem pozostaje mniej więcej taka sama. Mówią że się zmienia, nie na tyle jednak by koniec nastąpił w najbliższym czasie. I to jest wiadomość bardzo dobra. Bo ona akurat też gwarantuje choćby to, że za rok nie zapomnimy, by znów pójść kupić choinkę, a później ją ubierać i już tylko czekać kolędy. Nawet jeśli nie z takim utęsknieniem jak tamci Polacy czekali swojego biskupa, to na tyle mocno, żeby o niej nie zapomnieć. O niej akurat nie zapomnimy.

O wolności, która jest, której nie ma i której nigdy nie było

Sprawa Białorusi i pełna obłudy reakcja na sytuację w tym kraju ze strony Polski i Europy, kazała mi się ponownie zastanowić nad tym, czym jest dla nas wolność i demokracja. Czym jest jedno i drugie dla nas, i czym w ogóle są demokracja i wolność, jeśli spojrzymy już na całą sprawę bardziej uniwersalnie. Jakkolwiek byśmy do białoruskich wydarzeń i wszystkiego co one wywołały nie podchodzili, co do jednego powinniśmy się wszyscy zgodzić. Wolność jest dobra, demokracja nienajgorsza, a sytuacja, kiedy jednego i drugiego jesteśmy pozbawieni, godna pożałowania. Na tym jednak porozumienie się kończy, Choćby dlatego, że jeśli idzie o wolność, mamy na jej temat bardzo różne wyobrażenia, a z kolei demokracją jest tak, że jej definicja przez lata tak fantastycznie ewoluowała, że dziś już naprawdę nie sposób się zorientować, czy to co uważamy za demokrację, wciąż nią jest, i czy dla ustalenia czegokolwiek nie należy się najpierw zwrócić do ekspertów.

Weźmy Polskę sprzed 5 lat. Po w pełni, jak by się mogło wydawać, demokratycznych wyborach, prezydentem został wybrany Lech Kaczyński, a parlamentarną większość uzyskało Prawo i Sprawiedliwość. I od pierwszego dnia po tym rozstrzygnięciu, demokratyczna prawomocność tych wyborów zaczęła być bardzo gruntownie kwestionowana, i to nie przez jakichś monarchistów, anarchistów, czy komunistów, ale przez pełną gębą demokratów. Stopniowo doszło do tego, że demokracja i związane z nią hasła zostały całkowicie wyparte przez jeden wielki zgiełk domagający się… no właściwie, nie wiadomo czego. Obojętnie, byleby tylko cofnąć czas i dać owej demokracji jeszcze jedną szansę.

Popatrzmy na dzisiejsze Węgry. Wybory – podobno demokratyczne – jak wiemy, wygrała tam bezwzględną większością partia konserwatywna i okazuje się, że od samego niemal początku ten wybór jest kwestionowany przez – nie, nie monarchistów, nie anarchistów, nie komunistów – lecz przez jak najbardziej gorliwych i jednoznacznie zdeklarowanych demokratów, którzy dla tej demokracji daliby się pokroić, i którzy twierdzą, że demokracja i wolność są oczywiście cywilizacyjnie gwarantowane, o ile tylko ich ofiarą nie padną interesy tych, którzy w tym boju zostali zwyczajnie odsunięci. W tym oczywiście ich samych.

No i wreszcie wróćmy na chwilę do Białorusi. Tu akurat jest nam szczególnie trudno powiedzieć cokolwiek mądrego, głównie ze względu na fakt, że wszystko co do nas dochodzi z tamtej strony jest już odpowiednio przycięte pod kątem zainteresowań tych, którzy je w odniesieniu do Białorusi deklarują. Dotychczas powszechna wiedza była taka, ze białoruskie społeczeństwo jest do tego stopnia zsowietyzowane i otumanione przez biedę i brak informacji, że przez wiele następnych lat nie ma żadnych szans, by tam jakiekolwiek wpływy osiągnęły idee niepodległościowe. Walka głównie toczyła się o to, żeby dać szanse politycznej opozycji i tak zwanemu społeczeństwu obywatelskiemu, żeby w ewentualnej przyszłości Białoruś mogła stać się państwem bardziej europejskim niż post-sowieckim. Proszę zwrócić uwagę, dotychczas nikt nie kwestionował, że kolejne wyniki wyborów na Białorusi były uczciwe. Zgadzano się co do tego, że opozycja jest źle traktowana, że Łukaszenka jest dyktatorem, ale to, że z punktu widzenia większości białoruskiego społeczeństwa, tak jak jest, jest dobrze, było przyjmowane za smutną oczywistość.

Dziś się nagle wszystko zmieniło. Okazuje się, że wedle ocen Zachodu, w ostatnich wyborach Łukaszenka nie wygrał, natomiast wybory zostały dramatycznie sfałszowane. A z tego, możemy się domyślać, wynika, że w białoruskim społeczeństwie doszło do jednoznacznego zwrotu i Białorusini mają już dość tego satrapy i chcą do Europy. A zatem, Białoruś poczuła powiew cywilizacji i postanowiła machnąć ręką na tę swoją nędzę, ten sowiecki syf, na to wszystko co ich dotychczas tak ograniczało, i ruszyć na Zachód.

Mam jednak poważne podejrzenia, że to jest nieprawda. Że Łukaszenka trzyma wszystko silną ręką, a to co słyszymy w telewizji i czytamy w gazetach, to wyłącznie propaganda tworzona przez tych wszystkich, którzy uważają, że nie ma dla Białorusi lepszej przyszłości, niż Unia Europejska. Dlaczego tak myślę? Z bardzo prostego powodu. Ja przez minione lata nie otrzymałem jednej, choćby minimalnie wyczerpującej informacji na temat tego, jak wygląda życie na Białorusi. Czy oni mają sklepy tak jak my? Czy oni mają, podobnie jak my dziesiątki kanałów telewizyjnych? Czy oni maja puby z piwem i muzyką? Czy u nich można kupić Heinekena i paczkę Marlboro. Czy u nich, w odróżnieniu od Polski lat 80., można w sklepie kupić płytę z muzyką Led Zeppelin? I czy przeciętnego człowieka na to stać? I wreszcie, czy ludzie na Białorusi czekają ze strachem końca miesiąca, czy może, tak jak u nas, u nich też pojawiła się nowa instytucja o nazwie Biuro Windykacji. I czy oni już doszli do tego, że i u nich powstał tak zwany Krajowy Rejestr Dłużników. Tego nie wiem. Na ten temat nie mam jednej normalnej informacji. Jedyne co słyszę, to, że jakiś działacz mniejszości polskiej został spałowany przez milicję, albo że kolejne wybory zostały sfałszowane.

Do czego mi te informacje są potrzebne? Otóż do tego, bym wiedział, czy Białorusini trzymają się mocno, czy zaczynają pękać. I wreszcie, czy jeśli trzymają się mocno, to z głupoty, czy może z głupoty zaczynają pękać. A może to wszystko nieprawda, a oni są wciąż jeszcze zwykłymi, dbającymi o swoje ludźmi.

Jedno wiadomo z całą pewnością. Europa ma na Białoruś chrapkę. Wiadomo też, że ta chrapka połączyła doraźnie wszystkie, nawet najbardziej odległe od siebie środowiska, od Gazety Wyborczej, przez komunistów, aż po Gazetę Polską. No i że ta chrapka coś bardzo cuchnie. Czym? Mianowicie tym ciągłym gadaniem o wolności. W reakcji na mój poprzedni tekst pojawiło się kilka komentarzy sugerujących, że współczesny świat, w swoich najbardziej rzekomo cywilizowanych zakątkach, doprowadził do całkowitego zniewolenia człowieka. Że dziś człowiek stoi wobec dwóch tylko wyzwań: musi z jednej strony więcej pracować, a z drugiej znajdować więcej sposobów na skuteczne wynajdowanie przyjemności, które pozwolą mu nabrać sił do dalszej pracy. Że w dzisiejszym świecie System traktuje człowieka jak inwentarz, o który dba tak jak rolnik dba o swoje bydło i kury, tyle że zamiast siana i ziarna, jest sklep, telewizja i możliwość wyjazdu na wakacje do jakiegoś ciepłego kraju. I że w tym spisku – bo jest to oczywisty spisek – przeciwko człowiekowi wystąpiły połączone siły Państwa i Kościoła. I że jeśli Białoruś chce zachować wolność, musi nie dać się zwieść współczesnemu światu, który, czy to oferując dobrą płacę za dobrą pracę, czy przyszłą nagrodę za posłuszeństwo, zniewala i wykorzystuje człowieka dla swoich podłych interesów.

I wszystko to, moim zdaniem, jest głęboko i mądrze prawdziwe. Z jednym wyjątkiem. Otóż wciąż nie ustaliliśmy, czym jest ta wolność, którą tak kochamy. Wszelkie jej zewnętrzne manifestacje, a więc wolność do robienia tego, na co człowiek ma ochotę, albo wolność do opieki medycznej, czy wolność do nauki, czy bogacenia się, nie rozwiązują problemu. To wszystko mają ludzie mądrzejsi i lepsi od nas, a i tak wielu z nich albo właśnie strzela sobie w łeb, albo już to zrobiło. Jeśli walczymy o wolność, jakie marzenia mamy przed sobą? Co jeśli nie Europa? Poczucie szczęścia? Życie bez strachu? A czym jest szczęście, i co nas przeraża?

Moja córka, która, jak niektórzy wiedzą studiuje biotechnologię i jest w związku z tym szalenie mądra, przyszła do mnie z pewną bardzo intrygującą informacją. Otóż, jak się okazuje, naukowcy jakiś czas temu wykryli, że istnieje coś takiego jak witamina B17, a największe jej stężenie występuje w fasoli, orzeszkach, jagodach, nasionach, trawach, ziarnach, pestkach lub nasionach owoców. Chodzi teraz o to, że witamina ta podobno produkuje w organizmie człowieka niewielkie ilości cyjanku potasu, który skutecznie niszczy komórki rakowe. Kiedy wyniki badań zostały ogłoszone, zostały natychmiast zaatakowane przez coś co się nazywa American Medical Association i przeróżne kompanie farmaceutyczne, które wydały kupę pieniędzy na to, żeby dowieść, że owa witamina jest śmiertelnie niebezpieczna dla zdrowia, i wymusiły na rządach wprowadzenie surowych kontroli, w wyniku których dokonano rewolucji genetycznej na takim poziomie, że dziś efekt jest taki, że podczas gdy kiedyś ludzie przyjmowali od 250 do 1500 mg witaminy B17 dziennie, dziś przyjmują jej zaledwie 2 mg. Czemu owe kompanie tak zrobiły? Mówią nam, że dla pieniędzy. Że jeśli z dnia na dzień, umrze z powodu raka jedna połowa ludzkości, to z punktu widzenia światowych interesów, nie stanie się nic bardzo kłopotliwego. Pod warunkiem oczywiście, że wśród tych zmarłych nie znajdzie się ktoś z tych, kto akurat temu światu jest od czegoś potrzebny. A ów krąg akurat wcale nie jest tak wielki.

W artykule towarzyszącym informacji, jaką otrzymałem od mojej córki, czytam, jako motto, następującą wypowiedź dwukrotnego laureata Nagrody Nobla dr Linusa Paulinga: „Powinniśmy wszyscy mieć świadomość tego, że większość oficjalnych badań przeciw rakowi to gigantyczne oszustwo".

Skoro już zacząłem opowiadać o tym, co sobie ostatnio przeczytałem, opowiem jeszcze coś. Coś bardzo bezpośrednio związanego z Białorusią, a przynajmniej z terenami, które dziś należą do Białorusi. Mam na myśli książkę Floriana Czarnyszewicza „Nadberezyńcy”. Oto fragment, gdzie Czarnyszewicz opisuje tak zwaną Białą Procesję, która kiedyś miała miejsce w dzień po Bożym Ciele. Oto maleńki fragment:

„Potem wyszedł sztandar Trójcy Przenajświętszej, patronującej kościołowi z pajęczyną białych i amarantowych wstęg; sztandar niósł kleryk, wychowanek kanonika, a wstęgi trzymały najurodziwsze mieszczki bobrujskie.

Dalej wypłynęły szpalery dziatwy do pierwszej komunii: wprzódy dziewczynki w białych sukienkach ze złożonymi nabożnie rączynami, później chłopaki z książkami w ręku.

Za dziećmi grono szlachcianek dworskich wyniosło obraz Matki Boskiej Majowej spowity w żywe kwiecie i ziele, a potem nastąpiły hufce młodzieży starszej – bujnej, urodziwej, dobieranej. Zrazu przeszło 120 dziewcząt zaściankowych, caluśkich w bieli z welonikami na głowach, z kwiatem lilii w rękach, potem, po parze chorągwie, czterdziestu uczniów gimnazjalnych w mundurkach ze złoconymi guzikami, a na końcu sto smagłych chłopców w opaskach.

Serce rosło, pierś rozpierało dumą, patrząc na te hufce, że to kraj kresowy tyle zdrowia i urody w sobie ma, tyle obrońców wiary i zwolenników idei Królowej Jadwigi świętej hołduje”.

Co mi przyszło do głowy, żeby na koniec tej refleksji cytować drobny fragment wielkiej powieści wielkiego Polaka? Otóż chodzi o to, że, kiedy mówimy o wolności, musimy pamiętać, że wolność jest jedna. Mianowicie ta, którą otrzymaliśmy od Boga w Trójcy Jedynego. Poza tą wolnością nie ma innej. Jeśli nie ma tej wolności, jakiekolwiek gadanie o człowieku i jego prawach, nie ma najmniejszego sensu. Jeśli nie ma tej wolności, to co się stanie z Białorusią, ale też i z Polską nie ma najmniejszego znaczenia. Jeśli nie będzie tej wolności, powinien nam wszystkim całkowicie wystarczyć telewizor, sklep i ten nędzny basen przy jakimś tandetnym hotelu na Karaibach. I te wybory. Uczciwe, nieuczciwe – jeden czort! Tak jak od lat.

Oni to wiedzą. Wiedzą to świetnie. Stąd ich każdy gest, każde słowo, każda pojedyncza myśl. A dają temu codzienne dowody. A my? Czy my to wiemy? I co nam z tej wiedzy?

Powyższy tekst ukazał się wcześniej w wersji nieco skromniejszej w Warszawskiej Gazecie