Pokazywanie postów oznaczonych etykietą wakacje. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą wakacje. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 18 kwietnia 2017

Machorka, czyli prawdopodobnie najlepsza książka na świecie

    
     Minęły Święta Wielkanocne, a ponieważ przez tych parę dni pozostawałem kompletnie oderwany od codziennej medialnej pulpy, nie bardzo jestem w mocy, by komentować bieżące wydarzenia. Jutro zapewne wrócę do starej formy, natomiast dziś przyszła mi do głowy pewna dość szczególna i w żaden sposób nie związana z tym co nas wszystkich na co dzień zajmuje, refleksja. Otóż znamy pewnie wszyscy słynne reklamowe hasło spopularyzowane przez producenta piwa Carlsberg: „Prawdopodobnie najlepsze piwo na świecie”. Wspominam dziś ów reklamowy slogan i uświadamiam sobie nagle, że chyba nikt nigdy nie zarzucił producentom piwa Carlsberg, że opisując swój produkt tak jak go opisują, wykazują się oni grzesznym brakiem skromności, czy wręcz skandalicznie rozbuchanym ego. Nie pamiętam też, by ktokolwiek zwrócił im uwagę na fakt, że oni zwyczajnie kłamią. A przecież każdy z nas zgodzi się z całą pewnością, że piwo Carlsberg nie jest najlepszym piwem na świecie. Ja osobiście na przykład piwa Carlsberg nie piję, bo ono akurat mi zwyczajnie nie smakuję i mogę w jednej chwili wymienić całą kupę innych piwnych marek, które uważam za znacznie lepsze, w tym kilka jak najbardziej lokalnych. A mimo to niemal każdy z nas cierpliwie znosi owo rozpowszechniane przez Carlbersg Group wierutne kłamstwo bez mrugnięcia okiem i jak mówię, nikomu nawet nie przyjdzie do głowy, by ich oskarżać o brak skromności. 
     W tej sytuacji pomyślałem sobie, że przedstawię dziś opinię, która pod żadnym pozorem nie powinna być traktowana jako bardziej ekstrawagancka od tego, co nam przekazują producenci piwa Carlsberg. Otóż moim zdaniem moja książka zatytułowana „Marki, dolary, banany i biustonosz marki Triumph” jest prawdopodobnie najlepszą książką na świecie, a już z całą pewnością jest znacznie lepsza, niż rzekomo najlepsze na świecie piwo Carlsberg. A w tej sytuacji nie pozostaje mi nic innego jak zachęcić każdego do jej kupowania. Wystarczy kliknąć w okładkę tuż obok. Poniżej jeden z rozdziałów.
     



     Wakacje spędzane przez mnie w Sławatyczach nad Bugiem zawsze miały dla mnie coś z atmosfery, którą poza tym znajdowałem jedynie w książce Astrid Lindgren „Dzieci z Bullerbyn”. Mam tu oczywiście na myśli i tę beztroskę, i tę nie do opisania zwykłymi słowami przestrzeń, ale może przede wszystkim może ową nieustanną atmosferę święta. Staram się jak mogę, by znaleźć choć jedną rzecz, która kojarzy mi się z tym miejscem źle, nazwać ją i w sobie zatrzymać – i nie potrafię. Właśnie tak. Nie potrafię. Co oczywiście jednak nie oznacza, że jej nie znajduję.

     Jest coś, co za każdym razem kiedy tam przyjeżdżałem, a trwało to przez szereg kolejnych lat, budziło we mnie autentyczną rozpacz, i choć dziś reaguje na tamto wspomnienie wzruszeniem ramion, a niewykluczone że i pewnego rodzaju wzruszeniem, nie ma co ukrywać – ja wtedy autentycznie cierpiałem. Mam na myśli machorkę. Jeśli ktoś nie wie, o czym mówię, mogę wytłumaczyć. Machorka to roślina, z której liści produkuje się tytoń. Ja zdaję sobie sprawę z tego, że tytoń to tytoń, a machorka to machorka, tak się jednak składa, że tam gdzie ja spędzałem swoje wakacje używało się nazwy machorka i kropka. Żaden tytoń. Machorka.

     Co się produkowało z machorki, którą przez kilka kolejnych lat uprawiał mój dziadek, nie mam pojęcia. Czy to były papierosy „Sport”, czy może coś jeszcze gorszego, nie umiałem tego powiedzieć ani wtedy, ani nawet dziś. Na coś to jednak się przydawać musiało, bo były z tego pieniądze, i to chyba wcale niemałe. Rosły więc sobie te łodygi na polu, i kiedy już owe liście tytoniu robiły się tak duże i tak dojrzałe, że więcej im już nie trzeba było, następowały żniwa, które polegały na tym, że się je odrywało od łodyg, składało na kupę i zawoziło na miejsce do dalszej obróbki. I tu pojawiam się ja.

       Każdy plantator machorki miał wybudowane specjalne pomieszczenie, gdzie owe liście miały wisieć na drutach, otoczone z każdej strony bardzo silnymi żarówkami, które sprawiały, że w odpowiedniej temperaturze one mogły się spokojnie suszyć tak długo, aż będzie je można zawieźć do punktu skupu. Nie wiem, czy był to standard, czy nie, ale nasze druty miały długość pięć metrów, a więc, jak się można domyślić, na taki jeden drut przypadać musiała naprawdę potężna liczba liści. No i – co też chyba jasne – maszyna ich tam nie nabijała, tylko ja. Ja, małe dziecko z Bullerbyn spędzające czas na wakacjach.

     Oczywiście nie ja sam. To wcale nie było tak, że oni mnie wyrywali z samego rana z łóżka i kijami zaganiali do tej machorki. O nie! Za nabijaniem machorki na druty stał cały zbiorowy, wiejski rytuał, gdzie na środku leżał stos liści, wokół tego stosu siedziało może z dziesięć osób z drutami w rękach, i wszyscy w błyskawicznym tempie, na wyścigi, przebijali tym drutem kolejne zielone liście. Nie było też tak, że oni mi kazali się w tym tytoniu babrać. Rzecz w tym, że dla każdego z nich było czymś oczywistym, że to jest fantastyczne zajęcie, i że taki mały grzeczny chłopczyk jak ja wręcz się pali, by wziąć w tym udział, zwłaszcza że oprócz czynnika sportowego był też tam czynnik finansowy – od każdego bowiem drutu dostawało się jakieś dwa złote, a może dwadzieścia groszy… nie pamiętam.

      Nienawidziłem tej machorki. Nienawidziłem jej tak bardzo, że nawet świadomość owego zarobku nie była mnie w stanie poruszyć. Przede wszystkim, będąc otoczony głównie przez jakichś o wiele ode mnie starszych sąsiadów i ich dzieci, które nawet nie były moimi kolegami, ja się podczas tej roboty śmiertelnie nudziłem, a poza tym nawleczenie każdego liścia na ten pięciometrowy drut zabierało mi tyle czasu, że zanim go skończyłem, to inni zabierali się już za piąty, szósty, czy dziesiąty. Ponieważ pracowałem tak wolno, reszta – szczególnie te dzieci – się ze mnie śmiały, a ja siedziałem zrozpaczony i bezradny, patrząc jak moje biedne palce stają się z jednej strony pokłute, a z drugiej oblepione grubą warstwą jakiegoś śmierdzącego świństwa. Oczywiście, mogłem już na samym początku powiedzieć, że dziękuję, ale mam inne zajęcia, a nawet w ogóle nie zapisywać się do tego machorkowego kółka, jednak, jak już wspomniałem, atmosfera była taka, że nikomu do głowy nawet nie przyszło, że komuś to zajęcie może się nie podobać, no a ja byłem zawsze dzieckiem grzecznym, posłusznym i bardzo uległym.

    Do dziś wręcz fizycznie pamiętam tamten czas. Pamiętam smród tych moich oblepionych tytoniem palców, pamiętam same palce pokłute drutem, pamiętam nawet temperaturę tego pomieszczenia, gdzie ów tytoń się suszył, no i zapach wysuszonych już liści. Pamiętam to wszystko bardzo dobrze. I, jak mówię, nie jest to wspomnienie miłe, ale też nie budzi one dziś we mnie jakichś choćby minimalnie lękowych stanów. Kto wie, czy gdyby mi ktoś zaproponował powtórzenie tego czegoś, nie przyjąłbym tej propozycji z entuzjazmem.

    Czytałem sobie niedawno fantastyczny reportaż Boba Greene’a z fabryki prezerwatyw. Jest on już dość stary, bo napisany chyba jeszcze na początku lat 80. minionego stulecia, a dotyczy największej w Ameryce fabryki produkującej ów szczególny towar. Jak się możemy domyślić, produkcja ta pewnie już dawno została przeniesiona do Chin, ale wtedy wszystko się działo w New Jersey, w samym środku cywilizowanego świata. Bob Greene w pewnym momencie przedstawia obraz kobiet, siedzących przy taśmie, po której przesuwają się specjalne formy, i testujących gotowe już prezerwatywy pod kątem ewentualnych pęknięć. Każda z nich ma obok siebie kosz pełen prezerwatyw, przed sobą pędząca taśmę się, i jej zadaniem jest naciągać na podjeżdżającą formę jedną po drugiej gumkę. I tak bez przerwy przez osiem godzin. Bob Greene rozmawia z tymi kobietami, chcąc wiedzieć, jak one znoszą ten rodzaj pracy, a one mu mówią, ze można się przyzwyczaić. Samo naciąganie na formę jest stosunkowo proste. Najgorsze jest nauczyć się szybko wyciągać gumki z kosza. Żeby nie brać kilku na raz, no i żeby robić to szybko. No i znaleźć sobie coś, o czym można przez cały dzień myśleć.

     Kiedy czytałem ten tekst, przypomniałem sobie moje lata spędzone z machorką, i pomyślałem sobie, że co by o tym syfie nie powiedzieć, jeśli zestawić go z takim kapitalizmem, trzeba uznać, że ma on swoje uroki. Uroki, których dziś nie zamieniłbym na nic. Nawet na te wszystkie pieprzone zabawki.


Kto chce się dowiedzieć, co jest z tymi zabawkami, musi kupić książkę, co serdecznie polecam. Do księgarni można trafić pod adresem www.coryllus.pl. 

niedziela, 7 sierpnia 2016

Gdy Niemcom zaczyna coś śmierdzieć

      Nie będzie mnie przez dwa dni, bo jadę na wakacje, a zatem aż do wtorku zostawiam Was z moim ostatnim felietonem do „Warszawskiej Gazety”. Sprawa zdecydowanie zasługuje na osobny, dłuższy tekst, no ale to może innym razem.

      Przyznaję, że kiedy rząd Beaty Szydło wprowadził w życie program 500+, przez myśl mi nie przyszło, że te 500, 1000, czy kilka tysięcy złotych, zmienią życie nasze życie w taki sposób, że owa zmiana kompletnie też zmieni całe społeczeństwo. A zatem, kiedy media podawały nam kolejne liczby, myślałem raczej o ogólnym standardzie życia, o tych dzieciach, którym trzeba kupić tornistry, o bogatszych obiadach, o remoncie, na który będziemy sobie mogli wreszcie pozwolić, a więc o tym, co się zamyka w czterech ścianach naszych domów. Natomiast, jak mówię, nawet do głowy mi nie przyszło myśleć o Polsce, którą mamy za oknem.
      Żyję już na tym świecie ponad 60 lat i wydaje mi się, że wiem znakomicie, jakie skojarzenia może nieść ze sobą hasło „wczasy”. Jeszcze dawno temu, kiedy Wojciech Młynarski śpiewał swój słynny przebój „Jesteśmy na wczasach”, oczami wyobraźni widziałem tych wszystkich ludzi, którzy mieli nam przez kolejne lata demonstrować, w jaki sposób wypoczywa nasza Polska. Kolejne lata już tylko potwierdzały ów obraz – obraz Polski wypoczywającej, czy to w owych „góralskich lasach”, czy „gdzieś w nadmorskiej wakacyjnej miejscowości” i powiem uczciwie, że, czy to jeszcze w czasach studenckich, czy dużo, dużo później, starałem się bardzo, by moje ścieżki, broń Boże, się nie skrzyżowały ze ścieżkami owych „wakacjowiczów”.
     Nie zmienia to faktu, że doskonale wiedziałem, kim są ludzie, których mam się wystrzegać. Gdyby ktoś jednak nie do końca się orientował, o kogo chodzi, polecam najnowszy numer tygodnika „Newsweek”, gdzie wreszcie, po tych wszystkich latach, przedstawiono nam to, z czym mieliśmy do czynienia rok w rok od dnia, kiedy zaczęliśmy się orientować w zastanym świecie. Ale jeszcze coś. Tam właśnie, w owym okładkowym tekście, poświęconym owej „białej nędzy”, która za otrzymane od rządu Beaty Szydło postanowiła sobie poużywać na nadmorskich plażach, możemy wreszcie się zapoznać z porządnym socjologicznym opisem owego zjawiska, które towarzyszy nam od lat 60., przez pamiętny schyłek komunizmu, całe lata 90. wyznaczone sukcesem owego słynnego kapitalistycznego skoku, aż po dzień dzisiejszy, kiedy to, jak nagle się dowiadujemy, pisowska hołota, za pisowskie pieniądze, żre te frytki, sra pod siebie, no a przy okazji niszczy estetyczny wymiar tego, co tak pięknie w swojej słynnej piosence opisał Wojciech Młynarski, a co ową niezwykłą klamrą domknęła jego córka Agata, opisując na Facebooku ów dziki tłum z tymi smutnymi pięćsetkami w ręku na deptaku Władysławowa.
     Oto zatem najnowsza historia Polski w wydaniu pop. Najpierw mieliśmy ów przaśny gomułkowski komunizm tak znakomicie opiewany przez Młynarskiego, potem wybuch społecznej rewolucji, zakończony długimi latami prosperity, wreszcie rząd Prawa i Sprawiedliwości z ową, po raz pierwszy od lat, obietnicą, że oto będzie można wyjechać na wakacje, a na końcu owej nitki, Niemiec, dyskretnie otwierający okno swojego gabinetu, żeby coś zrobić z tym smrodem.

Książki są jak zawsze do kupienia w księgarni na stronie www.coryllus.pl. Serdecznie zachęcam.
      


środa, 2 lipca 2014

Do Sławatycz i do Kodnia i do lat, które nie wrócą

Kiedy kończył się PRL, my byliśmy małżeństwem od paru zaledwie lat, a nasza córka ledwo nauczyła się chodzić i coś tam mówić, pod pewnymi względami moje życie nigdy wcześniej i chyba też nigdy już później nie było tak wygodne i beztroskie. Zaledwie parę lat wcześniej ukończyliśmy studia, a ponieważ angliści wówczas stanowili zawód pierwszego zainteresowania, kto wie, czy nie bardziej nawet niż lekarz, prawnik, czy inżynier budownictwa, nawet nam w głowie nie było, żeby za przysłowiowe grosze iść pracować do szkoły. Ja więc zarejestrowałem firmę „Biuro tłumaczeń języka angielskiego”, i zacząłem albo tłumaczyć, albo uczyć prywatnie, moja żona zajęła się wychowywaniem dziecka, a niekiedy też i udzielaniem lekcji, i wydawało się, że w ten sposób szczęśliwie dociągniemy do późnej starości w dobrobycie, który będzie nam wypełniał wolny czas.
Były to dni, kiedy całe lato regularnie spędzaliśmy w Przemyślu, wydając pieniądze i używając życia, a wczesną jesienią braliśmy nasze dziecko i jechaliśmy do Rycerki do pewnego pana Stefka Kurowskiego i tam również używaliśmy życia i wydawaliśmy zarobione w ciągu roku pieniądze. I tak mijały lata, potem przyszła III RP, pamiętam, że jeszcze w roku 95 czy 96 pojechaliśmy już z trójką dzieci na trzy tygodnie do Walii i Londynu… i jakoś tak chwile później, w tamtych właśnie latach wszystko zaczęło się gwałtownie kończyć.
Wspomniałem o wakacjach, że wówczas były one dla nas czymś równie naturalnym, jak całoroczna praca. Pamiętam, jak przez pewien czas pracowałem w takiej przykościelnej instytucji pod nazwą „Kana”, gdzie w ciągu roku szkolnego uczyło się dzieci z biednych rodzin języków i obsługi komputera. Przychodziły wakacje, lekcje były zawieszane, a myśmy wyjeżdżali do Przemyśla. A ja pamiętam, jak któregoś dnia ksiądz, który zajmował się tą szkołą od strony organizacyjnej, zaproponował mi, że oni mi dadzą tam etat, ale pod warunkiem, że ja będę normalnie w wakacje przychodził do pracy. Ja go pytałem: „Po co, skoro tam w wakacje i tak nie ma dla mnie nic do roboty?”, ale z nim, normalnie, jak to z księdzem, rozmowy nie było, no i w końcu się pożegnaliśmy, bo ja, pomijając już cały absurd tej propozycji, sobie roku bez dwóch miesięcy wakacji nie wyobrażałem.
Jutro wyjeżdżam do siebie na wieś. Na tydzień. I to jest i tak sukces, biorąc pod uwagę, że w zeszłym roku byłem tam zaledwie przez cztery dni. Ale i tak jednocześnie regres, biorąc pod uwagę, że w zeszłe wakacje w sierpniu pojechaliśmy jeszcze na tydzień do Anglii na zaproszenie naszego kumpla Tobiasza11. Tak czy inaczej, owe dwa miesiące laby sprzed lat to już melodia przeszłości, która nie wróci. A z drugiej strony ten tydzień spędzony od jutra na mojej wsi, to jest coś, czego nie zastąpiłby nawet ów biustonosz firmy Triumph dla mojej żony, o którym wspominałem w jednej ze swoich książek. Bo dopiero teraz potrafię docenić każdą chwilę z tych dni, które przede mną.
Jedziemy jutro z moim synem do Sławatycz i jestem zdeterminowany, żeby poczuć każdą sekundę ze spędzonych tam chwil. I jestem pewien, że ją poczuję. Zobaczę ten kościół i tę cerkiew, stojące zgodnie i dokładnie obok siebie, zobaczę te brzozy, te łąki, te rzekę, to tak zwane „wyniesienie”, o którym uczyliśmy się na geografii w liceum, tych ludzi i poczuję ten zapach; pojadę do Kodnia, żeby się wyspowiadać u stóp Matki Boskiej skradzionej przed laty przez księcia Sapiechę z samego Rzymu i u Jej stóp przyjąć Komunię, a potem wrócę. I już więcej nigdzie w tym roku nie wyjadę.
Myślę, że przez ten tydzień nie napiszę żadnego tekstu. Z tego co dziś już widzę, i tak codziennie będę miał te swoje lekcje na Skypie i uważam, że to i tak więcej, niż to, na co mnie aktualnie stać. No a jeśli się uda, to się odezwę. Kto wie? Kto wie? Na razie jednak proszę mnie zrozumieć i dać mi ten tydzień. Dziękuję. Do zobaczenia.

Przy okazji zachęcam do odwiedzania księgarni Coryllusa pod adresem www.coryllus.pl, gdzie można już kupić najnowszy numer Kwartalnika z absolutnie fantastycznym tekstem na temat wielkiego żywopłotu w kolonialnych Indiach. Jedyny dotychczas na ten temat w języku polskim. Poza tym przypominam, że do wyczerpania nakładu, który już tuż tuż, obie książki Toyaha sprzedawane są po wyjątkowo atrakcyjnej cenie, 15 złotych za egzemplarz. Proszę jednocześnie o wspieranie tego bloga pod podanym obok numerem konta. Dziękuję.

Wobec Zamętu

  Nasz e ciało składa się z około 30 bilionów komóre k, k tóre współżyją z 38 bilion ami bakterii . Każda komórka ma własne życie i swoje ...