Przez media przeleciała informacja o pewnym
tanim cwaniaku, jeszcze niemal dziecku, występującym jako Michał Siniecki, „Celebrity
& Sports General Manager”, który pod hasłem "boję się ciemności" zorganizował internetową zbiórkę 500
tys. zł. na nieistniejącego Antosia, z nieistniejącym nowotworem oka, i w ten
sposób błyskawicznie zbrał te niemal pół miliona, przeznaczając je na pokrycie
jakichś swoich długów, oraz – i to już dla czystego zbytku – zakup tego i
owego. Jak dokładnie przebiegła owa akcja, nie wiadomo, ale ze strzepów pojawiających
się informacji można się dowiedzieć, że ów ciekawy człowiek najpierw
skontaktował się z fundacją o bardzo fajnej nazwie „siepomaga”, która jednak od
razu się zorientowała, że ma do czynienia z oszustem i Sinieckiego pogoniła, zamiast
jednak natychmiast powiadomić policję, wróciła do swoich interesów. W tej
sytuacji, jak się zdaje, ten się zwrócił do czegoś, co się nazywa „pomagam.pl”
i tam, owszem, udało mu się swój przekręt uruchomić, i to w dodatku, jak
donoszą wspomniane media, na tyle skutecznie, że na jego konto przelały pieniądze
takie gwiazdy, jak Robert Lewandowski z żoną, koszykarz Marcin Gortat,
śpiewający bliźniacy Golcowie i wielu, wielu innych. Jak mu się to udało, możemy
już tylko zgadywać, ale jedna z możliwości jest taka, że wszystko zaczęło się
od listu, jaki Siniecki, jako „ojciec Antosia” napisał do aktorki Katarzyny
Zielińskiej, która, jak sama opowiada, tak się wzruszyła Sinieckiego
opowieścią, że natychmiast o wszystkim
opowiedziała swojej koleżance, dziennikarce i również aktorce, Marzenie
Rogalskiej, no i to one skołowały najpierw Gortata, a ten już tylko uruchomił
lawinę. Dziś Siniecki już siedzi i występuje jako Michał S., ja natomiast mam w
związku z tym co słyszmy dwie, a może i
trzy refleksje. Pierwsza jest taka, że nie jestem w stanie pojąć, jakim trzeba
być głupcem, żeby się tak fatalnie wystawić. Przecież, z pewnością doskonale znając
ów biznes, mógł ów „celebrity & sports general manager” wybrać sobie
dziecko chore rzeczywiście, których wszędzie jest przecież dużo za dużo, a dalej
postępując dokładnie tak, jak postępował, dziś nie dość, że byłby bardzo
zamożnym człowiekiem, to jeszcze komuś by tam może nawet uratował życie i
chodził w glorii dobroczyńcy. No ale wygląda na to, że on się dzielić choćby w
minimalnym stopniu nie chciał i teraz za swoje zidioceie pójdzie siedzieć.
Druga refleksja związana jest z
działalnością dziś już jak się zdaje setek, a może tysięcy biznesowych
organizacji o równie ładnych nazwach, takich jak „siezyje”, „siekocha”, „siedaje”,
„siedzieli”, czy „sieratuje”. Otóż zajrzałem na stronę owego siepomaga.pl i od
góry do dołu widzę zdjęcia niezliczonych biednych dzieci i teksty, których nastrój
jest dokładnie taki, by dawał gwarancję, że poruszy emocje osób takich jak
Katarzyna Zielińska i jej koleżanka Marzena Rogalska. Posłuchajmy:
„Nie odchodź córeczko, to jeszcze nie czas”.
„Ile czasu zostało mi z córeczką?”
„Uciszyć burzę zanim zabierze nam Agatkę”.
„Bóg się, mamo, nie pomylił”.
„Ocalić życie małego serduszka”.
„Boję się, że któregoś dnia zniknę”.
„Czy urodziłem się by cierpieć?”
„Milczący aniołek”.
I tak dalej, i tak dalej bez
końca, wręcz nie do wytrzymania, te zdjęcia umęczonych dzieci, a do każdego z
nich jeszcze opis szczegółów, ułożony w taki sposób, jakby tam już tylko
odbywał się konkurs na to, kto z nich jako pierwszy każe się nam popłakać.
Proszę mnie dobrze zrozumieć. Ja
jestem pełen współczucia dla tych dzieci i rozumiem desperację ich rodziców,
którzy postanowili się w ten własnie sposób zwrócić o pomoc. Pewnie sam, gdybym
się znalazł w podobej sytuacji, gotów bym pójść wszędzie i zrobić wszystko co
trzeba, by mieć szanse na ratunek. To natomiast co mnie w tym wszystkim
naprawdę przeraża i jest pierwszym powodem, dla którego dziś piszę ten tekst,
jest to, że dobroczynność organizowana w ten właśnie sposób jest niemal z
automatu skazana na przynajmniej moralną porażkę. No bo zastanówmy się jak to
wszystko wygląda? W jaki to choćby sposób osoby administrujące stroną fundacji
podejmują decyzję o tym, kto się znajdzie na pierwszej stronie i w dodatku na
samej jej górze, a komu przypadnie los tego, do którego można dojść dopiero po
wykonaniu pięćdziesięciu kliknięć w guzisk z napisem „pokaż więcej”? No ale
niech będzie, że te setki – bo myślę, że
to może być taka właśnie liczba – zdjęć jest wyświetlanych na zmianę i w końcu
każdy znajdzie się na czele kolejki. No ale nawet wtedy musimy się zastanowić
się, jak to wygląda z punktu widzenia najbardziej zainteresowanych, czyli
rodziców i ich dzieci. Przecież to jest nic innego jak jakieś ponure
targowisko, gdzie towarem jest ludzkie nieszczęście, a my tak chodzimy od
jednego do drugiego i zastanawiamy się, które z nich nas bardziej wzruszyło – ten aniołek, czy
tamta córeczka? Przecież to jest coś tak potwornego, że nie da się o tym
spokojnie myśleć.
I nie oszukujmy się. Przy
dobroczynności zorganizowanej w ten właśnie sposób, nikt z nas, potencjalnych
dobroczyńców, nie ma najmniejszych szans, by w tym wszystkim zachować twarz. W
momencie gdy tylko siądziemy przed komputerem w szczerym zamiarze udzielenia
któremuś z tych dzieci pomocy, natychmiast wpadamy w pułapkę z której nie mamy
szans się wydostać. I nawet jeśli w końcu nasze wzruszenie każe nam pomóc
trzem, czterem, czy dwudzieestu z tych biednych, chorych dzieci, jeśli tylko
mamy sumienie, nie możemy w końcu zadać sobie pytania: „A czemu nie tamtemu?”
Bo zabrakło nam pieniędzy? A może dlatego, że nie mieliśmy już więcej czasu? A
może tamte inne nie zrobiły na nas takiego wrażenia, bo ich rodzice nie
potrafili ułożyć odpowiednio mocnego tekstu? No pięknie! To jest naprawdę coś
pięknego!
No i jest trzecia jeszcze
refleksja, która tak naprawdę się już tu pojawiła przed laty. Rzez w tym, że dobroczynność
tego typu nie jest żadną dobroczynnością. Z niej wynika dokładnie tyle samo
dobra, co zła, a i to w najlepszym wypadku. Bo nawet jeśli przyjmiemy, że
przypadek Michała S. stanowi ponury wyjątek, to i tak na samym końcu pozostaje
wyłącznie szelest przewracanych kartek i skrzypienie ołówków po ich białej jak
śnieg powierzchni. A, jak wiemy, w kartce papieru i tak nie ma wystarczającej
liczby atomów, by sięgnąć Słońca, a co dopiero Nieba.
Zapraszam
wszystkich do księgarni pod adresem www.basnjakniedzwiedz.pl, gdzie są do kupienia moje książki.