Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Dr Watkins. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Dr Watkins. Pokaż wszystkie posty

środa, 9 marca 2016

His name is Watkins, Dr Watkins, czyli Historia Roja

Nie widziałem filmu „Historia Roja”, więc nie wiem, czy Polska wreszcie wyprodukowała wielkie dzieło filmowe, czy może wciąż dwiema największymi produkcjami III RP pozostają „Dzień Świra” i „Drogówka”, natomiast z tego co obserwuję, wynika, że nawet jeśli „Dzień Świra”, „Drogówka”, a nawet „Ida” są lepsze, po raz pierwszy mamy film, który od początku do końca jest nasz i tylko nasz. Napięcie, jakie się pojawiło wokół tego dzieła jest jednak tak wielkie, że pomyślałem, że wypadałoby może spuścić z nas nieco powietrza, bo inaczej się wszyscy uniesiemy w powietrze i zaczniemy krążyć nad Polską, a Polska nam może tego łatwo nie zapomnieć. A zatem, chciałbym przypomnieć swój tekst sprzed kilku lat, związany z „Rojem” i z moim skromnym udziałem przy produkcji tego filmu. Zapraszam.

Nie wiem, czy już tu o tym wspominałem, ale nawet jeśli tak było, to na wszelki wypadek proszę posłuchać raz jeszcze. Otóż są dwie rzeczy, na których się znam moim zdaniem bezdyskusyjnie. Pierwsza z nich, to pisanie. Ja potrafię pisać z naprawdę solidną sprawnością. Oczywiście, nie ulega wątpliwości, że, gdy idzie o to, co się znajduje głębiej, a więc o tak zwany przekaz, zawsze może się znaleźć ktoś, kto powie, że to co ja piszę, to stek idiotyzmów, względnie nudy na pudy, i ja, choć się z tym radykalnie nie zgadzam, nie mam zamiaru z tą opinią dyskutować. Jednym się podoba, innym nie. To co chcę natomiast powiedzieć to tylko to, że od strony technicznej, to jak ja piszę stoi na bardzo solidnym poziomie.
Co takiego jeszcze potrafię? Otóż ja bardzo dobrze znam język angielski. I znów, nie chodzi mi o stronę praktyczną. Nie twierdzę bowiem, że potrafię mówić, jak prawdziwy Brytyjczyk, że kiedy mówię, nie popełniam błędów, ani wreszcie, że znam wszystkie słowa, które powinienem znać. Natomiast od strony technicznej, język angielski nie stanowi dla mnie jakiejkolwiek zagadki. Niekiedy nawet mam wrażenie, że gdy chodzi o ową stronę techniczną, ja na poziomie języka angielskiego czuję się pewniej, niż nawet w języku polskim. W czym się to przejawia? Mniej więcej w tym samym, o czym wspomniałem wcześniej odnośnie mojej sprawności pisarskiej. Jeśli mi na tym bardzo zależy, ja piszę po angielsku równie dobrze, a niekiedy i lepiej, niż po polsku. Jeszcze w czymś? Owszem. W tym, że w kwestii angielskiej gramatyki, ja wiem praktycznie wszystko. Mam nadzieję, że mój bardzo dobry kumpel Michael Dembiński, który jest najprawdziwszym Brytyjczykiem, się tu nie obrazi, ale bywa, że ja nawet u niego na blogu znajduję błędy gramatyczne. On zresztą dobrze wie, o czym mówię.
A zatem, kiedy producenci filmu „Rój” zaproponowali mi tłumaczenie dialogów na język angielski, ja tę robotę przyjąłem z takim spokojem, jakby oni mi na przykład powiedzieli, żebym napisał w języku polskim tekst na 240 słów pod tytułem: „O wyższości Świąt Wielkiej Nocy nad Świętami Bożego Narodzenia”. Jednak już na samym początku, kiedy rzuciłem okiem na projekt umowy, zaniepokoił mnie fragment mówiący o tym, że moja praca zostanie zweryfikowana przez wynajętego przez producenta fachowca i to od jego oceny będzie zależała kwestia mojego wynagrodzenia. Dlaczego mi się ta klauzula nie spodobała? Oczywiście nie dlatego, że bałem się, iż oni mnie mogą przyłapać na jakiejś niekompetencji, bo to akurat nie wchodzi w grę, ale że ja w ten sposób automatycznie tracę wszelkie argumenty. Oddaję im swoje tłumaczenie, ktoś przez nich wynajęty ogłasza, że ono jest do bani, a ja jedyne co mogę zrobić to wynająć za własne pieniądze swojego eksperta, stawiać ich przed sądem, a potem bezradnie obserwować, jak dwóch pajaców się kłóci, czy lepiej jest użyć czasownika „must”, czy „have to”.
Napisałem więc człowiekowi, który prowadził ze mną korespondencję w imieniu firmy, że ja bym wolał, żeby oni mnie w takiej sytuacji nie stawiali. On jednak zapewnił mnie, że ten zapis ma akurat przede wszystkim wartość proceduralną, że oni nie mają w stosunku do mnie żadnych złych intencji, no a ja pomyślałem, że nie mam się co w tej sytuacji szarpać.
Robotę wykonałem, odesłałem w przepisowym terminie i w równie przepisowym terminie otrzymałem mail od „mojego” człowieka, w którym ten mnie poinformował, że ich ekspert ocenił moje tłumaczenie tak nisko, że oni mi muszą moje honorarium obniżyć o 30 procent. Choćby po to, żeby zapłacić ekspertowi za włożony w sprawdzenie mojej pracy wysiłek.
Do informacji dołączone było moje tłumaczenie całe pobazgrane na czerwono. Kiedy mówię „całe”, nie używam tu figury stylistycznej. Kiedy mówię „całe”, mam na myśli to, że tam niemal każda linijka jest od początku do końca czerwona. Kiedy mówię „całe”, chcę powiedzieć, że wynajęty przez producenta bardzo patriotycznego filmu o Roju specjalista naprawdę zrobił wszystko co mógł, żeby wszyscy widzieli, jak on się strasznie napracował.
Człowiek od „Roja”, z którym się biznesowo układałem, zapewnił mnie, że ów ekspert to autentyczny native speaker, w dodatku specjalista od robienia napisów do filmów, a więc oni nie mają innego wyjścia, jak we wszystko, co on im mówi, uwierzyć. Oni zwyczajnie muszą mu uwierzyć, kiedy on ich zapewnia, że 90 procent mojego tłumaczenia nie nadaje się do niczego innego, jak do natychmiastowego wykreślenia.
Ja nie mam tu sposobu, żeby polemizować z kolejnymi uwagami, jakie poczynił wobec mojego tłumaczenia ów człowiek, bo tego jest przede wszystkim zwyczajnie za dużo, a poza tym to wszystko ma praktycznie wyłącznie charakter kosmetyczny, natomiast mogę zapewnić, że, gdy rozmawiamy o sytuacji, kiedy ja faktycznie popełniłem tam jakąś omyłkę, tam są zaledwie trzy, czy cztery takie miejsca, a więc mniej więcej tyle samo, ile prawdopodobnie znajdzie się w tekście, który aktualnie piszę.
Natomiast mam kilka bardzo mocnych powodów, by sądzić, że ów ekspert, jeśli rzeczywiście jest native speakerem, to tylko takim, jakich często można znaleźć wśród lektorów uczących na kursach w Empiku. A więc, jest duże prawdopodobieństwo, że to jest jakiś Brazylijczyk, czy Niemiec, który przez 5 lat mieszkał w Londynie. Czemu tak sądzę? Otóż, jak mówię, powodów jest kilka, ale podam jeden, mianowicie związany ze wspomnianym wcześniej użyciem dwóch czasowników „must” i „have to”. Otóż każdy przeciętny maturzysta wie, że różnica miedzy jednym a drugim jest taka, że „must” to rozkaz, a „have to” to opis sytuacji. A zatem, jeśli ja komuś każę się nie ruszać z miejsca, mówię „You must stay put”, a nie „You have to stay put”. W polskim tekście „Roja” jest fragment, kiedy to Pogoda wydaje Rojowi polecenie: „Aż do odwołania masz tam siedzieć”. I oto okazuje się, że ów zagraniczny ekspert postanowił zmienić moje „You must stay put till I call you out” na „You have to stay put until further notice”. I proszę nie sądzić, że ja wybrałem akurat ten przykład, bo on jest najbardziej drastyczny. Nie. Po prostu zależało mi na czymś w miarę przejrzystym.
Za trudne? A więc może jeszcze prościej. Tłumacząc napisy do tak zwanej czołówki, aby nie zaliczyć ewentualnej wpadki, dla pewności sprawdziłem sobie na pierwszym lepszym angielskojęzycznym filmie DVD, jak ta cała produkcja filmowa jest oznaczona, i powtórzyłem to kropka w kropkę. Ekspert natychmiast moje „directed by” zmienił na „director”; „music score” na „music”, „edited by” na „editor” itd. Po co? Przecież to jasne. Żeby było jeszcze bardziej czerwono.
Mało? Trudno. Jak mówię, tego jest zwyczajnie za dużo. Ale mam za to coś jeszcze lepszego. W umowie zostało zapisane, że ja otrzymuję wynagrodzenie od jednej strony w formacie 1800 znaków. Każdy kto kiedykolwiek zajmował się tego typu aktywnością, wie, co to oznacza. W ten sposób zdefiniowana strona obejmuje zarówno znaki, jak i wszelkie odstępy między fizycznie istniejącymi znakami. A zatem, jeśli przetłumaczony tekst ma zachować edytorską przejrzystość, a więc na przykład ma być wyposażony w odpowiednie ustępy, tam nie może się znaleźć 1800 znaków, ale znacznie, znacznie mniej. Zastrzeżenie dotyczące liczby znaków ma więc tylko taki cel, by tłumacz nie używał zbyt dużej czcionki. Gdyby tak nie było, strona jako punkt odniesienia by się w ogóle nie pojawiała.
Firma producencka o nazwie „Studio Filmowe Dr Watkins Sp. z o.o.”, kiedy już kazała mi pokryć honorarium dla ich kumpla eksperta, uznała, że właściwie można pójść na całość i mi policzyć tę robotę nie od strony, ale od liczby znaków.
Moja córka, która mimo zaawansowanej już dorosłości, jest okropnie uwrażliwiona na wszelkie przejawy nieuczciwości, wręcz jest na mnie wściekła, że ja całą tę sprawę zwyczajnie odpuściłem. Ja jej tłumaczę, że ja nie mam żadnych szans; że po tamtej stronie stoi System; że wreszcie ja mam tyle codziennych zmartwień, że nie mam siły na to, by sobie dokładać nowych. A ona wciąż mi powtarza, że mam się odwoływać.
Otóż nic z tego. Jedyne miejsce, gdzie ja się od lat już odwołuję, to jest ten blog i nie zamierzam tego zmieniać. A skoro tak, to ja opowiem jeszcze coś, już na sam koniec. Wiele lat temu wybitny rockowy zespół Sonic Youth postanowił wydać album z okładką, na której umieścił zdjęcie nagiej kobiety. Ona ani nie była specjalnie wyzywająco naga, nie robiła nic szczególnego, zwyczajnie stała naga. I oto, firma płytowa, która wydawała piosenki Sonic Youth ocenzurowała tę okładkę, twierdząc, że ona jest nieprzyzwoita. To jednak, co w tym było najbardziej bulwersujące, to fakt, że owa firma to, ni mniej ni więcej, jak Rough Trade, a więc „label”, którego sama nazwa miała wskazywać, jacy to oni są okropnie alternatywni i niezależni. Komentując to wydarzenie, ktoś powiedział mniej więcej coś takiego: „Ile razy będziecie kupować ich płyty i pomyślicie, że jesteście tacy alternatywni i fajni, nie łudźcie się. Oni są dokładnie tacy, jak cała reszta… tyle że tacy jacyś dziwni”.
A zatem ja też mam pewien apel do nas wszystkich: Ile razy ktoś Wam powie, że film o Roju to naprawdę fantastyczna, wreszcie prawdziwie polska produkcja, a ludzie, którzy go robią, to polscy patrioci i porządni ludzie, nie łudźcie się. Oni są dokładnie tacy jak cała reszta… tyle że tacy jacyś dziwni. A sam film? Dokładnie taki sam, jak ten syf Wajdy o Wałęsie, z tą różnicą, że tu na Rosjan się mówi się „Ruscy”.

Moje książki są do kupienia na stronie www.coryllus.pl. Zapraszam gorąco.

niedziela, 22 września 2013

Ludzie piszą, Dr Watkins odpowiada

Przed chwilą, od człowieka, który w imieniu firmy producenckiej Dr Watkins, prowadził sprawę mojego tłumaczenia dialogów do filmu o Roju, otrzymałem wiadomość, w której, po wstępnych złośliwościach, informuje mnie on, że w związku z moim wpisem na blogu dotyczącym Dr Watkinsa, oni sformułowali odpowiednią odpowiedź, którą zamierzają upublicznić. Żeby oszczędzić im niepotrzebnego wysiłlku, robię to sam. Proszę się skupić:

Do czego służy Internet? Do wielu różnych rzeczy, ale jedną z istotnych jego funkcji jest upublicznianie przez frustratów swoich krzywd i publiczne oczernianie domniemanych winowajców. Przypadek Krzysztofa Osiejuka, znanego jako bloger pod nickiem „Toyah”, jest tu wielce symptomatyczny.
P. Osiejuk zawarł z producentem wykonawczym filmu „Historia Roja czyli w ziemi lepiej słychać” umowę na przetłumaczenie ścieżki dialogowej, w której to umowie:
§4 ust 1. mówi: „Tytułem wynagrodzenia za wykonanie niniejszej umowy PRODUCENT zapłaci TŁUMACZOWI honorarium w wysokości brutto 60,00 zł (słownie: sześćdziesiąt) za stronę (1800 znaków ze spacjami) elektronicznego zapisu tłumaczenia”;
zaś §3 ust. 2: „W przypadku niezadowalającego poziomu tłumaczenia i konieczności dokonania jego poprawek przez osobę trzecią PRODUCENT zastrzega sobie prawo obniżenia wynagrodzenia TŁUMACZA o 30% lub 50% kwoty umownej, proporcjonalnie do zakresu koniecznych poprawek.”
Co do kalkulacji honorarium za tłumaczenie, to w moim dość bogatym doświadczeniu jako tłumacza nie zetknąłem się z innym sposobem jej przeprowadzenia niż podzielenie sumy znaków ze spacjami przez 1800 i pomnożenie wyniku przez stawkę za stronę. Wywód p. Osiejuka z użyciem pojęcia „strona w formacie 1800 znaków” uważam za całkowicie nieprzekonujący.
Jeśli chodzi o ustęp umowy mówiący o możliwości obniżenia wynagrodzenia, to w korespondencji z p. Osiejukiem nigdy nie użyłem sformułowania, że ma on „wartość czysto proceduralną”. Napisałem: „Dobra wola [w sprawie oceny tłumaczenia – J.S.] z naszej strony jest gwarantowana. Z umowy jednak nie może wynikać bezwarunkowe przyjęcie tłumaczenia, więc takie zastrzeżenie musiało się w niej znaleźć.”
To sprawy formalne, przejdźmy do meritum. Po otrzymaniu tekstu tłumaczenia, przed przekazaniem go do weryfikacji, sam, w miarę swojej kompetencji, dokonałem w nim kilku poprawek, z których trzy dotyczyły zmiany sensu wypowiedzi: 1) „Chodź już” przetłumaczone jako „Come over here”; 2) „musicie jak najszybciej wyjechać z Makowa” przetłumaczone jako „You must move on to Maków. Now.”; 3) “Młot żyje.” przetłumaczone jako „Hammer’s dead.” Mam poczucie, że te poprawki były działaniem na korzyść tłumacza i przejawem deklarowanej wobec niego dobrej woli.
Zgodnie z przyjętą w branży filmowej praktyką, tłumaczenie zostało przekazane do weryfikacji panu Romanowi Pichecie, poleconemu nam jako fachowiec w tej dziedzinie przez renomowanego producenta filmowego, Roberta Kaczmarka. Pan Picheta dokonał także koniecznych jego zdaniem poprawek, których rzeczywiście było bardzo dużo – natury leksykalnej i gramatycznej (gł. zamiany czasów, zwłaszcza z Simple Past na Present Perfect i odwrotnie; oraz zmiany szyku części zdania). Tłumaczenie p. Osiejuka, że nieprawidłowości gramatyczne były zamierzone, jako właściwe dla języka „chłopów i żołnierzy” wydaje mi się dorobione ex post i niewiarygodne. Zresztą bohaterowie „Historii Roja” zasadniczo posługują się całkowicie poprawną polszczyzną (wyjąwszy wulgaryzmy stosowane notorycznie przez ubeków). Pan Picheta wychwycił także poważne przeinaczenie sensu wypowiedzi w dialogu partyzantów w knajpie na początku filmu– planują oni wstępowanie na zasadzie „V kolumny” do wojska, policji i UB, tymczasem p. Osiejuk użył czasownika „go for”, który sugeruje napadanie na te instytucje. Niektóre poprawki mogły sprawiać wrażenie „kosmetycznych”, ale zaufałem w tym względzie autorytetowi Romana Pichety. I tyle. Nie widzę w swoim działaniu żadnej nieprawidłowości ani uchybienia zawartej umowie. Jeśli naruszone zostało dobre samopoczucie p. Osiejuku, to mogę tylko przekazać wyrazy współczucia.
Pozostaje sprawa najbardziej przykra – paranoiczna insynuacja (zawarta już w tytule tekstu p. Osiejuka), jakoby cały przebieg przyjmowania tłumaczenia był „ustawiony” przez producenta filmu w celu obłupienia tłumacza z części należnego mu honorarium. Już prosta arytmetyka ukazuje absurdalność takiego „pomysłu biznesowego”. 30% obcięte z wynagrodzenia tłumacza to ok. 490 zł brutto. Tymczasem honorarium Romana Pichety (zresztą obniżone po negocjacjach) wynosi ok. 660 zł brutto (wystawiony przez niego rachunek możemy przedstawić na życzenie). Zatem nasza perfidna machinacja przyniosła czysty zysk – minus 170 zł.
Oczerniając publicznie producenta „Historii Roja” p. Osiejuk dołącza do niechlubnego grona osób i instytucji działających na szkodę pierwszego filmu fabularnego o Żołnierzach Wyklętych, którego ukończenie skutecznie blokują od stycznia 2011 r. pospołu Telewizja Polska i Polski Instytut Sztuki Filmowej. Ta publikacja naraziła producenta nie tylko na straty moralne, ale i materialne, jako że jeden z uczestników akcji Ratujemy Roja zadeklarował, po przeczytaniu enuncjacji p. Osiejuka, wycofanie się z udziału w niej.
Jeśli zaś ktoś dopatrzy się w sprawie przyjmowania tłumaczenia listy dialogowej „Historii Roja” jakichkolwiek nieprawidłowości, to odpowiedzialność za nie ponosi wyłącznie niżej podpisany, który prowadził tę sprawę od początku do końca.
Jacek Suchecki
scenarzysta i tłumacz z angielskiego na polski.


Ponieważ, pisząc swój tekst, nie chciałem zaczepiać osobiście pana Sucheckiego, którego traktowałem wyłącznie jako posłańca przynoszącego złe wieści, nie ujawniałem treści kierowanych przez niego do mnie maili. Jednak ponieważ on postanowił się ujawnić, nie pozostaje mi nic innego, jak dołożyć do tego odpowiedź, jaką od niego otrzymałem w reakcji na moje wyjaśnienia dotyczące oceny mojej pracy. Posłuchajmy:

„Szanowny Panie Krzysztofie
Jestem w głupiej sytuacji, bo nie mogę wykluczyć, że większość racji jest po Pańskiej stronie (choć ta zmiana sensu w pierwszej scenie dialogowej to jednak wpadka). Jednak z powodów praktycznych, technicznych i finansowych nie jesteśmy w stanie odwołać się do następnego arbitrażu. Muszę się czegoś ostatecznie trzymać, a przypomnę, że konsultant został nam polecony przez zaprzyjaźnionych filmowców jako osoba kompetentna i profesjonalna w sprawie tekstów filmowych. Podtrzymuję zatem decyzję o obniżce honorarium o 30%.[…]
Jeżeli popełniłem błąd, który spowodował niedocenienie Pańskiej pracy, to jest mi naprawdę przykro i przepraszam”.

No i jeszcze fragment maila wcześniejszego:

„W sprawie przyjęcia tłumaczenia wiadomość nienajlepsza.
Daliśmy je do weryfikacji native speakerowi z dużym doświadczeniem w pracy z tekstami do filmów. […]W tej sytuacji jestem z wielką przykrością zmuszony zastosować §3 pkt. 2 umowy i obniżyć Pańskie honorarium o 30%.”.

Tyle przynajmniej z tego korzyści, że znamy nazwisko owego „native speakera”. His name is Picheta. Roman Picheta.

piątek, 13 września 2013

O kłamcach, głupcach i fachowcach na poważnie

Żona pewnego mojego ucznia niedawno urodziła dziecko. Z jakiegoś powodu, w który oczywiście nie wnikałem, poród odbył się przez cesarskie cięcie. Uczeń był bardzo tym wszystkim poruszony i powiedział mi, jak to on nie mógł się nadziwić, że cała operacja trwała zaledwie minutę, czy dwie. Opowiadał mi też, że rozmawiał o swoich wrażeniach z odpowiedzialnym za wszystko lekarzem, a ten mu powiedział, że ta minuta to nic takiego. On bowiem pamięta, jak kiedyś, ze względu na jakieś komplikacje, trzeba było „urodzić” dziecko naprawdę szybko, i oni przeprowadzili cały zabieg w 30 sekund.
Mam kuzyna – a jednocześnie bardzo bliskiego przyjaciela – ginekologa. On jest ginekologiem bardzo już doświadczonym, w dodatku starszym ode mnie wiekiem, i kiedy się spotkaliśmy, opowiedziałem mu tę historię. I proszę sobie wyobrazić, że on nawet nie mrugnął okiem. Wręcz przeciwnie. On na tę opowieść dostał jasnej cholery. Więcej. On dostał takich nerwów, że zażądał, by tego lekarza, który opowiedział mojemu uczniowi o tych trzydziestu sekundach, wyrzucić z pracy i na dokładkę zabronić mu dożywotnio wykonywania zawodu. Dlaczego? Bo, zdaniem mojego kuzyna, on się skupia na rzeczach, które są kompletnie nieistotne.
Ja do dziś pamiętam tę rozmowę. Mój kuzyn to mój przyjaciel. Ja go znam jak własną kieszeń. I, muszę powiedzieć, że ja go nigdy wcześniej nie widziałem w stanie takiego wzburzenia. Mówił mi więc on, że poród to nie są jakieś kretyńskie sekundy. Poród to jest coś tak poważnego, a jednocześnie tak niezwykłego, że sekundy, jako temat do rozmowy, nie mają żadnego znaczenia. Jego zdaniem fakt, że ów ginekolog w ogóle uznał, że te sekundy są warte osobnej historii, świadczy o tym, że on w ogóle nie rozumie, o co chodzi w tej branży. Że on się kompletnie nie nadaje do tego, by być lekarzem.
I ja mojego kuzyna zrozumiałem. Ze wstydem, ale zrozumiałem. Pamiętam jak któregoś dnia, w telewizji oczywiście, przeprowadzono taki eksperyment, że któryś z dziennikarzy zaczepił posła Palikota i, kiedy on się niczego nie spodziewał, zaczął do niego mówić po angielsku. Chodziło o to, czy on będzie potrafił się w tej sytuacji odnaleźć, i czy podejmie – poprawną oczywiście – rozmowę w tym języku. Słuchałem tego pajaca i powiem szczerze, że byłem zaskoczony. Ja bowiem świetnie wiem, czym jest sytuacja, kiedy nagle, bez słowa ostrzeżenia, ktoś nam każe rozmawiać w obcym języku. Wiem też, czym w ogóle jest rozmawianie w obcym języku, kiedy się nie jest zawodowcem. Palikot poradził sobie zupełnie nieźle. Oczywiście, że się potykał, że robił błędy, ale z pewnością mówił na temat, i, co najważniejsze, jego przekaz był zrozumiały.
W pewnym momencie jednak, mówiąc o Grecji, użył słowa „Greek”, co jest oczywiście błędem. No i wtedy się zaczęło. Wszyscy ci, którzy tylko czekali aż Palikot okaże się idiotą, ale też wszyscy ci, którzy wiedzą, że Greek to nie jest Grecja, ale grecki, aż podskoczyli z emocji. Ja natomiast najpierw wzruszyłem ramionami, a następnie dostałem cholery. Dlaczego? Dlatego mianowicie, że dla mnie to, że ktoś – choćby to był Palikot – zamiast Greece, powiedział Greek, to nie jest żaden news. Więcej – to w ogóle nie jest nic wartego uwagi. To, że ktoś, zamiast Greece powiedział Greek – lub na odwrót – jest najnudniejszym na świecie standardem. Ale jest jeszcze coś. Kiedy ja widzę, jak ktoś się tą pomyłką ekscytuje, to mam ochotę go zapytać, czy on wie, jak się mówi po angielsku: „Czemu nie ma jajek?”
Wczoraj opublikowałem notkę, w której postanowiłem poinformować świat o tym, że zostałem oszukany na ciężkie pieniądze przez firmę, która produkuje film o Żołnierzach Wyklętych pod tytułem „Rój”. Jednak nie tylko po to. Przede wszystkim oczywiście chodziło mi o to kłamstwo, ale oczywiście nie tylko o nie. Również chciałem zwrócić uwagę na pewne, z mojego punktu widzenia, niedobre, zjawisko, które polega na tym, że jest w dobrym tonie się popisywać znajomością języków obcych, podczas, gdy język jako taki jest czymś tam, z jednej strony, ulotnym, a z drugiej tak enigmatycznym, że niekiedy można dojść do wniosku, ze tak naprawdę tu nie chodzi o nic innego, jak tylko to, by zrozumieć i być zrozumianym. A jeśli ktoś się zaczyna tym ekscytować na poziomie anegdot, to jest idiotą, a w najlepszym razie kompletnym ignorantem. I nie ma pojęcia, w co się pakuje.
No i rozpętała się dyskusja. W przeważającej mierze oczywiście na temat, a więc odnośnie oczywistego oszustwa, polegającego na tym, że ktoś chciał coś zyskać i uznał, że cel uświęca środki. W tym samum jednak czasie, pojawili się komentatorzy, którzy uznali, że skoro jest mowa o języku angielskim, to oni się chętnie podłączą, bo i język znają i mają na jego temat strasznie dużo do powiedzenia. Czy mnie to dziwi? Nie. Ja to świetnie znam. Natomiast, przyznaję, że bardzo źle znoszę. Ja na przykład doskonale pamiętam, jak zdawałem egzamin na prawo jazdy i egzaminator, kiedy tylko się dowiedział, że jestem nauczycielem języka angielskiego, krzyknął do mnie „How do you do?”, i praktycznie zaczął prowadzić ten samochód za mnie.
O co chodzi? Otóż z jakiegoś powodu jest tak, że na języku angielskim – poza tymi, co mają tu niepotrzebne kompleksy – podobnie jak na medycynie, znają się wszyscy. I ja to obserwuję od lat. Pojawia się temat języka i natychmiast przychodzą tłumy, czy to początkujących anglistów, czy zwykłych pasjonatów, którzy chcieli się podzielić swoją wiedzą.
I ja wcale nie sugeruję, że to, co oni sobie myślą, to jest nieprawda – choć często oczywiście tak jest – ale przede wszystkim to, że to co im się wydaje, że jest ważne, w ogóle nie jest ważne. Że to, co oni uważają za rewelację, nie jest żadną rewelacją. Że, wreszcie, to, co oni wiedzą, to nie jest żadna wiedza. To jest coś, co u ludzi z tak zwanej branży wywołuje wyłącznie wzruszenie ziewanie.
Pracuję w zawodzie od, dokładnie rzecz biorąc, 36 lat. Język angielski jest dla mnie czymś równie powszednim, jak powszednie jest moje życie. Z pewnego punktu widzenia, powiedziałbym, ja jestem bardziej życiowo związany z językiem angielskim, niż z językiem polskim. I pisząc to, wbrew pozorom, nie chcę powiedzieć, że ja językiem angielskim posługuję się w każdym wymiarze tak, jak językiem polskim. Są bowiem miejsca, gdzie ja się, jak o to idzie, czuję pewniej, ale też są miejsca, gdzie mi naprawdę jeszcze dużo brakuje. Chcę natomiast powiedzieć, że, jeśli ktoś sądzi, że mnie na tym poziomie czymś zaskoczy, czy rozbawi, czy mnie czegoś nowego nauczy, jest w ogromnym błędzie. Ja tu mam trochę tak, jak ów mój kuzyn, któremu opowiedziałem o tamtym 30-sekundowym porodzie, a on osłupiał.
Napisałem wczoraj tekst, w którym opisałem oszustwo na poziomie absolutnie najwyższym. Na to przyszedł kolega bloger Futrzak i zaproponował mi rozmowę i języku. Przepraszam bardzo, ale co on mi może na ten temat powiedzieć, czego ja nie wiem? Ja się spodziewałem, że on przyjdzie i powie: „A to numer! A to cię załatwili”. Jego jednak nie interesuje życie. On jest pasjonatem języka angielskiego i on by chciał sobie, jak to sam zgrabnie ujął, postrzelać w powietrze, i podyskutować, czy różnica między „have to” a „must” jest kluczowa, pozorna, czy akurat w naszej sytuacji nieistotna. Przepraszam bardzo, ale ja świetnie wiem, jaka jest różnica między jednym a drugim. Mało tego. Ja wiem, jakie są dylematy, jak idzie o ową różnicę. Jeszcze coś? Pewnie! Ja znam setki rozmów na ten temat, i setki dotyczących sprawy argumentów. No i oczywiście, mam tu swoje własne zdanie.
Moja żona ma wujka, który jest bardzo ważnym profesorem-polonistą. On już ma ponad 70 lat i, jak sądzę, na temat języka polskiego wie wszystko. Czy on jest najlepszy w branży? Tego nie wiem. Biorę pod uwagę, że nie. Że są od niego znacznie lepsi. Jednak, ile razy go spotykam, mam już gotową całą listę pytań dotyczących języka polskiego, na którym się niemal zupełnie nie znam. I ja wiem, że on i wszystko wyjaśni. Ale też nie mam najmniejszych wątpliwości, że gdybym ja z jakiegoś szalonego powodu, któregoś dnia postanowił krytycznie skomentować opinię, którą on wypowiedział, a on by na to zareagował ziewnięciem, to ja, kiedy już bym oprzytomniał, bym się spalił ze wstydu.
A zatem ja nie napisałem wczorajszego tekstu po to, żeby zachęcić do dyskusji na temat niuansów języka angielskiego i dylematów, jakie niesie jego gramatyka.Nie napisałem tego tekstu również po to, by sobie, jak to inteligentnie ujął kolega Futrzak, „shoot the breeze”. Ja ten tekst napisałem wyłącznie po to, by opowiedzieć Wam, jak polscy patrioci niczym się nie różnią od patriotów ruskich, w dodatku tych, którzy operują na naszych terenach. Napisałem też ten tekst, by pokazać, jak nasi patrioci są od patriotów ruskich znacznie, ale to znacznie, bezczelniejsi. Jak oni ni stąd ni z owąd uznali, że jak działać, to działać, i nie ma się co oglądać na pozory. I proszę mi nie mówić, że ja przesadzam, bo tu co najwyżej możemy mieć do czynienia z niedopowiedzeniem. I jedyna korzyść z tego, że ja uzyskam kolejną informację odnośnie tego, że ktoś jest native speakerem, albo osobą dwujęzyczną, że już nie wspomnę o sugestiach odnośnie jakiegoś licencjatu po czterdziestce, to to, że ja sobie zwyczajnie z tymi niedopowiedzeniami dam spokój, i zacznę przemawiać normalnie, jak człowiek, którego pozbawiono środków do życia, i to na dodatek w imię troski o Polskę.

Na sam koniec wczorajszego tekstu poprosiłem przyjaciół tego bloga o wsparcie, aprośba moja była podyktowana dwoma względami. Pierwszy to taki, że ja żyje z prowadzenia tego bloga, i robię to regularnie. Drugi powód jednak był szczególny. Otóż ja się wczoraj właśnie znalazłem w takiej sytuacji, jak człowiek, który nie ma żadnych oszczędności i właśnie się dowiedział, że z jakiegoś powodu w tym miesiącu nie otrzyma pensji. Mam nadzieję, że wszyscy wiedzą, o co chodzi. Dziś dziękuję tym, którzy zareagowali, i proszę o jeszcze jeden wysiłek. Dziękuję.



Wobec Zamętu

  Nasz e ciało składa się z około 30 bilionów komóre k, k tóre współżyją z 38 bilion ami bakterii . Każda komórka ma własne życie i swoje ...