Pokazywanie postów oznaczonych etykietą czasy. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą czasy. Pokaż wszystkie posty

sobota, 3 lipca 2010

Cisza



Biedna Hillary Clinton. W Stanach głęboka jeszcze noc, a ona już na nogach. Mam nadzieję, że zdążyła się choćby trochę przespać w samolocie. Nie wiem dlaczego, ale mimo że oczywiście czuję powagę chwili, jakoś nie mam serca, by śledzić tę wyprawę. Powiem szczerze, że nie udało mi się nauczyć nawet nazwy tej okazji, dla której ona zarwała noc. Widziałem tylko fragment. Oto Hillary Clinton składa kwiaty pod katyńską tablicą. Czy przyszła pod Wawel tylko dla tej tablicy? Logika i zwykła przyzwoitość kazałaby sądzić, że nie. Ale fakty są nieubłagane. Ona tam się kręci, jakby zgubiła drogę. A może wcale nie zbłądziła? Może po tej męczącej przecież nocy byłoby jej ciężko wchodzić tak wysoko? A może tu chodzi jeszcze o coś? Ten wielki zamek jakoś nas wszystkich przytłacza swoją dostojnością, więc i ona automatycznie staje się taka malutka, taka bezradna. Grają werble, żołnierze się prężą, ona idzie sobie pomału z tym wieńcem… a nad nią wznoszą się te mury.
Całą noc, kiedyśmy wszyscy jeszcze spali, leciała Hillary Clinton tu do Krakowa. Dobrze że chmura znad Islandii już opadła, bo i tym razem zostalibyśmy sami. Bez gestów, które wprawdzie są tylko gestami, ale przecież się liczą.
Cisza. Przed chwilą w telewizji Jerzy Owsiak powiedział, że to dobrze że jest cisza, bo w ciszy lepiej słychać przekaz naprawdę ważny. Nie jestem pewien, czy myślimy o tym samym, ale gotów jestem się z nim zgodzić. Cisza jest dobra. W ciszy rzeczywiście lepiej wszystko słychać. Czy to dźwięki werbli, czy całej orkiestry. Słuchamy. Co za czasy! Mój Boże!

piątek, 9 kwietnia 2010

O świadectwie pamięci, o znaczeniach i o celu



Kiedy mijała piąta rocznica śmierci Ojca Świętego, leżałem chory, więc nie bardzo miałem jak ją tu zaznaczyć, a i tak jedyny moment, kiedy znalazłem w sobie siłę by pisać, dotyczył tych nieszczęsnych banków. A więc pozostało mi tylko próbować z jednej strony przypomnieć sobie to wszystko, co nieodwołalnie minęło i powoli staje się bardziej historią niż wspomnieniem, a z drugiej jakoś znosić te wszystkie wspomnieniowe popisy ludzi, którzy nie są w stanie jednego dobrego słowa powiedzieć o Papieżu, bez jednoczesnego pokazania sobie i światu, jak należy się nadymać i jak można gardzić.
Mamy tu na tym blogu – Bogu Najwyższemu dzięki – naszego osobistego Księdza, który nas utrzymuje zawsze minimalnie ponad ziemią, a przez to nie pozwala zapomnieć, że jesteśmy aż ludźmi. No i to właśnie Ksiądz tak pięknie nam pokazał niedawno tę niezwykłą modlitwę, a mnie osobiście dziś zainspirował – skromną w gruncie rzeczy – uwagą o pewnym aktorze-kowboju. I przypomniała mi się ta Peggy Noonan, o której mu napisałem w komentarzu, a z nią ten niezwykły tekst, jaki ona – Amerykanka z krwi i kości – stworzyła o odchodzącym już od nas Papieżu. Tekst, który może mówić tylko za siebie. I ja już więcej nic. To dla Was i – oczywiście – trochę też dla siebie. Przetłumaczyłem go najlepiej jak umiałem, wierząc, że to jest świadectwo tak mocne, a jednocześnie tak wieloznaczne, że trzeba je znać. Peggy Noonan – tekst sprzed ponad 5 lat, z 10 lutego 2005 roku, zamieszczony w Wall Street Journal.


Ofiarna dusza

Dużo ostatnio myślę o Janie Pawle II. Podobnie zresztą, jak każdy z nas. Wczoraj, w związku z niedawnym pobytem w szpitalu, Papież nie wziął udziału w uroczystościach Środy Popielcowej w Watykanie.

Środa Popielcowa przypomina katolikom, że któregoś dnia wszyscy odejdziemy z tego świata i, że z prochu powstaliśmy i w proch się obrócimy. Apeluje się do nas o odnowę naszego duchowego życia, o rezygnację z drobnych przyjemności i ofiarowanie tego poświęcenia Bogu, przynajmniej do wiosny, czyli do Świąt Wielkiej Nocy.

Długa fizyczna choroba Papieża stanowi część długiego pożegnania, które niesie w sobie znaczenie. Chcę troszkę dłużej dziś porozmawiać o tym, jak ja sama widzę to znaczenie i o tym, jak 18 miesięcy temu spotkałam się z Janem Pawłem II.

________________

Gdy go ujrzałam, pomyślałam sobie: Zobaczyłam świętego o zachodzie słońca. Tak faktycznie, było wcześnie rano, jak czytam w swoich notatkach – 7.30 2 lipca 2003 roku. Piękny poranek, w samym środku najgorszego upału, jaki przeżywał Rzym w minionym stuleciu. Miasto było uśpione, ulice ogłuszone upałem.

Setki ludzi zebrały się na Piazza Del Suffizo, w cieniu Kolumnady Berniniego, marmurowych kolumn otaczających Plac Św. Piotra. Wiał ciepły wiatr, zapowiadając jeszcze gorszy upał, a my wachlowaliśmy się cienkimi, zielonymi wejściówkami na papieską audiencję. Tłum był radosny – świergoczące zakonnice, cykający turyści.

Zbliżała się cotygodniowa audiencja. Wśród nas: grupa głuchoniemych Włochów w białych baseballówkach, z jedwabnymi biało-żółtymi, zawiązanymi na szyi, jedwabnymi chusteczkami. Członkowie chóru z Archidiecezji St. Louis, Grupa sióstr zakonnych z Małej Misji dla Głuchoniemych z Bolonii. Był też człowiek z Monterrey z Meksyku, który przyjechał do Watykanu z żoną i dwójką dzieci. Wraz z gęstniejącym tłumem, stanęliśmy bliżej siebie i zaczęliśmy rozmawiać tak, jak byśmy się znali od zawsze.

  — Czemu państwo tu przyjechali? – spytałam.

  — Zobaczyć Papieża – odpowiedział mężczyzna z Monterrey. &mdash To najważniejszy człowiek w całym chrześcijańskim świecie. Jest samym następcą Chrystusa. – Kiedy po kilku minutach odczytałam mu swoje zapiski, poprosił mnie, żebym poprawiła. Jest najważniejszym człowiekiem w całym świecie.

Rozmawiałam z kobietą w słomkowym kapeluszu, z opuszczonym rondem by chronić się przed słońcem. Nosiła naszyjnik z ogromną białą muszlą. Miała 45, może 50 lat i wyglądała jak nieco już starsza Greta Garbo. Powiedziała, że jest na pielgrzymce. Przeszła już setki kilometrów, odwiedzając sanktuaria maryjne. Z mężem – misiowatym, siwym, brodatym mężczyzną – wyruszyła w maju z Austrii i przybyła na miejsce poprzedniego dnia, 1 lipca. Szli szosami i polnymi drogami. Pokazała mi swój dziennik pielgrzymki. Czystym, wyraźnym pismem udokumentowała każdy kościołek, jaki spotkali na swojej drodze. Jej mąż robił długopisem rysunki katedr. Robił zdjęcia kapliczek i wklejał je do dziennika. – Niech pani popatrzy – powiedziała i pokazała mi stronę, na której narysowała swoją stopę po sześciu tygodniach marszu. Śmieszne kreski kanciastej stopy poniszczonej poprzez przesadnie wielkie odciski. Obok narysowała kremy i bandaże, jakimi przez te tygodnie opatrywała rany. Jak mi powiedziała, codziennie uczestniczyli we Mszy Świętej. A dlaczego tu przyszli?

  — Dlaczego? Zobaczyć il Papa – zrobiła gest, jakby chciała powiedzieć: I dziś mamy kulminację.

Przeszliśmy przez bramki do wykrywania metalu, które najwidoczniej nie działały. Żadnego bzyczenia, żadnych innych odgłosów, nikogo, kto by nas uważniej obserwował. Skierowano nas chodnikiem tuż obok Placu Św. Piotra. Dużo później, kiedy wróciłam tam znowu, jakiś młody ksiądz powiedział – Wydaje się, że ukrzyżowano go dokładnie tutaj, pod spodem. – Pokręciłam głową. – Świętego Piotra. Możliwe, że to było dokładnie w tym miejscu – powiedział i wskazał ręką chodnik.

Weszliśmy do Sali Audiencyjnej Pawła VI, potężnej, betonowej, nowoczesnej struktury, przypominającej typowe ewangelickie kościoły na przedmieściach. W kierunku sceny ustawione były rzędy, przymocowanych do podłogi krzeseł. Ludzie wchodzili grupami, lub pojedynczo, cale ich setki, a później już tysiące. Przesuwałam się razem z nimi i słyszałam wszystkie języki świata: francuski, angielski, hiszpański, niemiecki, czeski. Były tam grupy z Zachodniej Afryki, Niemiec, Polski, Szkocji, Portugalii i Brazylii. Z zajętych już miejsc dotarł do mnie cichy śpiew rumuńskich kobiet w średnim wieku. Kiedy skończyły, podniósł się bardzo energiczny śpiew trzydziestu chłopców i dziewcząt z Białegostoku.

Nagle z przodu usłyszeliśmy szelest. Do sali, tanecznym krokiem wbiegło, śmiejąc się i klaszcząc, kilkadziesiąt czarnych kobiet z Afryki, w długich do ziemi bawełnianych sukniach. Na brzegu swoich sukienek miały wyszyte słowa „Archidiecezja Freetown”. Usiadły obok dzieci z katolickiej szkoły w Rwandzie, które klaskały i potrząsały tamburynami.

Pomyślałam sobie: Jest tu cały Kościół.

Sala się zakołysała. Tu wiwaty, tam bębny, gdzieś z tyłu jakiś cicho śpiewany amerykański spiritual. Różne chóry przejmowały pieśni jeden od drugiego, co sprawiało, że najpierw śpiewała grupa z Santo Domingo, a kiedy ci skończyli, natychmiast zaczynał, w białych frakach, chłopięcy chór z Polski. A kiedy oni kończyli, zaczynała bębnić w swoje bębenki grupa amerykańskich Indian. Ubrani w swoje tradycyjne stroje i w pióropuszach, wyglądali jak piękne pawie. I nagle pomyślałam, że ci tak bardzo różni, a jednak zjednoczeni uczestnicy audiencji, kiedy odbijali się od siebie echem, wzajemnie się wspierając, byli jak żywy symbol Kościoła, każdego dni na całym świecie.

Na scenie coś się poruszyło. Dwaj szwajcarscy gwardziści w swoich pięknych mundurach i czarnych hełmach, weszli na scenę i ustawili się na baczność w samym środku, wyprostowani ze swoimi halabardami. Publiczność zaczęła bić brawo.

Za nimi, pojawił się tłum kardynałów i biskupów, wszyscy na czarno, z czerwonymi i purpurowymi szarfami. A dalej, dwóch papieski szambelanów w białych frakach.

________________

Spojrzeliśmy na lewą stronę sceny. Dojrzeliśmy jakiś ruch.

I to był on, Papież – 20 minut przed czasem. Kobieta stojąca obok mnie, która – jak mi powiedziała – regularnie uczestniczy w audiencjach, zaśmiała się i krzyknęła nad tłumem – Ostatnio, jak już ma przyjść, przychodzi natychmiast!

Papież został wwieziony na scenę. Siedział w brązowym drewnianym fotelu, który z kolei spoczywał na dziwnej, drewnianej platformie na kółkach. Przesuwał się powoli na tym niezwykłym tronie, robiącym jednocześnie wrażenie praktyczne i absurdalnie.

Cały był ubrany na biało, siedząc lekko pochylony do przodu. Biała szata, biała piuska, biała szarfa ze złotymi frędzlami. Gdy wreszcie ów drewniany tron znalazł się w centrum sceny, cała masa kardynałów otoczyła fotel. Pomogli Papieżowi wstać, następnie złapać równowagę, a następnie przejść do białego, miękkiego fotela z wysokim oparciem, a kiedy na nim usiadł, obrócili go przodem do sali.

________________

Tłum wstał i aplauz nie ustawał. Jednak można było odnieść wrażenie, że jest jakiś zduszony, już nie tak pełen radości, jak zanim audiencja się rozpoczęła.

Komża papieża była zbyt krótka – może jakieś 15 centymetrów nad podłogą. Mogliśmy zobaczyć jego białe, bawełniane, sportowe skarpetki. I zobaczyliśmy też znoszone brązowe buty. Oto papież, który nosi stare trzewiki, jak robotnik, jak zwykły człowiek, a nie tradycyjne, jedwabne papieskie pantofle.

  — Kochamy Cię, Ojcze! – ktoś zawołał. — Kochamy Cię, Ojcze Święty!

Z wysiłkiem uniósł głowę. Usiedliśmy. I w tym momencie zrozumiałam sens oświadczenia Watykanu, wydanego ledwie tydzień wcześniej, tuż po moim przyjeździe do Rzymu. Ojciec Święty, stwierdzało Biuro Prasowe, tego lata nie wyjedzie na górskie wakacje, tak jak to robił w latach poprzednich, lecz zamiast tego będzie pracował nad wspomnieniami ze swoich wczesnych lat. Rzym kipiał od plotek: jakież to niesamowite, że taki stary człowiek jest jeszcze w stanie w wolnym czasie pisać książki. To czego obserwatorzy nie zauważyli, to wiadomość, przesłonięta skutecznie przez sam komunikat, że nogi Papieża już nie funkcjonują. Jak miałby chodzić po górach?

Gdy opowiedziałam to pewnemu księdzu w Rzymie, zaśmiał się. Powiedział mi, że Jan Paweł jest bardzo przewrażliwiony na punkcie najnowszych spekulacji dotyczących jego zdrowia, i że całkiem niedawno skarżył się pewnemu amerykańskiemu kardynałowi: „Powiedz tym swoim dziennikarzom, że papież nie potrzebuje nóg, by dbać o Kościół”.

________________

Papież odczytał nam kilka swoich uwag, które miał zapisane na zwykłej, białej kartce wielkości papieru listowego. Jego głos był bardzo niewyraźny i chrapliwy, a kartka drżała mu w dłoniach. Mówił po włosku. Cienki mikrofon był na tyle wrażliwy, że słyszeliśmy, jak między zdaniami Papież ciężko oddycha.

Ludzie w sali wyglądali na zdezorientowanych. I wtedy Papież przemówił po polsku, a jego głos nagle zabrzmiał mocno. I choć większość, siłą rzeczy, nie miała pojęcia, co mówi, wszyscy zamilkli i pochylili się do przodu.

Jego lewa dłoń drżała okropnie. Kiedy czytano tłumaczenie, przechylił głowę i oparł policzek na lewej dłoni, jakby w ten sposób chciał powstrzymać drżenie.

Następnie Papież odchrząknął i zaczął mówić po angielsku. Jednak jedyne słowa, które udało mi się zrozumieć, to „Duch Ośmiu Błogosławieństw”. Dopiero później przeczytałam w relacji Associated Press, że Papież mówił o Psalmie 145, który nazwał „poranną pieśnią chwały”. Kończy się ona, powiedział, „proklamacją panowania Boga nad historią ludzkości”. Przypomina nam też ona, powiedział, że „Pan będzie panował wiecznie”.

Dzieci z Santo Domingo zaśpiewały starą piosenkę: Juan Pablo Segundo, el padre del mundo.

Uniósł prawą dłoń, jakby chciał dać do zrozumienia, że słyszy. I widać było, że ta radość z dawnych lat, kiedy pozdrawiał dzieci śpiewające mu w Nowym Jorku i w Chicago i wołał do nich wesoło, jest już dziś po prostu niemożliwa.

A mimo to, kiedy na niego patrzyłam, w najmniejszym stopniu nie widziałam w nim kogoś chorego i słabego. Zrozumiałam, że mam przed sobą wyłącznie kogoś, kto został uwięziony w całkowicie zewnętrznym bezruchu. A w środku był nikim innym, jak tym samym co zawsze Janem Pawłem.

I pomyślałam sobie: on jest duszą wydaną nam na ofiarę. Jego cierpienie ma znaczenie i sens.

Przez ten ból otrzymujemy naukę.

________________

Zaśpiewał nam jeszcze na koniec, jak staruszek siedzący na słońcu. Większość z nas oczywiście nie rozumiała słów piosenki, ale wiedzieliśmy, że śpiewa ją dla nas, i było w tym coś pięknego i głęboko poruszającego. A więc zwróciłam się do koleżanki – Czy słyszysz, jak śpiewają święci? – spytałam. Wciągałam te słowa jak powietrze i pozwalałam, by wypełniały mą głowę. W pewnym momencie poczułam, jak bym chciała zatkać uszy i już nigdy nie pozwolić im stamtąd uciec.

Następnie Papież uczynił znak krzyża. Podeszli kardynałowie, przyklęknęli przed nim i ucałowali pierścień. Grupa amerykańskich Indian weszła na scenę i też uklękli. Po nich, przed Papieżem pojawiło się kilkadziesiąt świeżo-poślubionych par w sukniach i frakach, z prośbą o błogosławieństwo. Następnie chore dzieci na szpitalnych łóżkach, ludzie na wózkach.

Zawsze mam wrażenie, że Papież, gdyby tylko mógł ograniczyć grupę ludzi, z którymi się spotyka do tych, których lubi najbardziej, nie byliby to ani kardynałowie, ani książęta, ani kongresmani, lecz siostry z najbardziej odległych klasztorów i dzieci z zespołem Downa. Szczególnie te dzieci. Ponieważ one cierpią, a przez to że cierpią w jakiś poważny i niezwykły sposób rozumieją więcej niż większość ludzi. Wszyscy się gubimy w naszych ambicjach, ideach i całym tym rozgardiaszu, ale skromni i ograniczeni są w stanie odczytać to przesłanie bardziej głęboko i kompletnie: Bóg nas kocha, Jego miłość nas otacza, stworzył nas po to, byśmy Go kochali, bawili się z Nim, służyli Mu i byli szczęśliwi.

Znam kobietę, która kiedyś pracowała z upośledzonymi. Dzieci z zespołem Downa prosiły ją często, by pozwoliła im czesać swoje długie blond włosy, a następnie zanurzały się w nich i ginęły w ich pięknie. Dotykały tych włosów, głaskały, i przechodziły przez nie jak przez zasłony. Trzeba genialnego umysłu, by zrozumieć, że długie blond włosy mogą być jak niebo. One wiedziały. A Papież wie, że one wiedzą.

________________

I już audiencja dobiegła końca. Znów przyszli jacyś ludzie i wraz z kardynałami otoczyli Papieża. Podnieśli go, pomogli mu przejść z białego fotela na drewniany tron, i Papież powoli zjechał ze sceny.

Jeszcze raz zwrócił się w naszym kierunku, uniósł prawą dłoń i z wielkim trudem uczynił znak krzyża. I wtedy Polacy zgromadzeni w sali zaczęli śpiewać piosenkę, która przypomniała najbardziej pierwsze początki, autentycznie brzmienie sprzed 25 lat, kiedy to Papież po raz pierwszy pojawił się na watykańskim balkonie i spojrzał na świat. Piosenkę, którą mu śpiewali na każdym przystanku jego długiej służby. W dobrych i złych czasach: „Sto lat, sto lat, niech żyje, żyje nam!”

Zostałam do samego końca, jeszcze przez dwie godziny. A później odwróciłam się, by spojrzeć na ludzi zgromadzonych za mną, tak bym mogła zapamiętać ich twarze i może któregoś dnia je opisać. I aż zdrętwiałam.

Bo nie było już prawie nikogo. Niemal wszyscy sobie poszli. Zaczęli wychodzić jeszcze zanim Papież na dobre opuścił scenę. Zupełnie jakby skasowali swoje bilety – widziałem staruszka – i już szli dalej, by obejrzeć koty w Koloseum.

Jego całe życie stanowi wygląda jak pożegnalne tourne. On świetnie wie, że w dużym stopniu oni wszyscy przychodzą po to, by móc powiedzieć: „Widziałem Jana Pawła Wielkiego”. A więc cały czas wokół niego unosi się poczucie półmroku od którego nie ma ucieczki.

Wybuchy na przemian radości i smutku wyznaczają jego odejście. Radości, bo nadszedł czas, by ktoś młodszy odcisnął swą pieczęć na naszych czasach. Smutku, bo mamy do czynienia z gigantem, ostatnim papieżem starych czasów. I z jeszcze czymś. Po nim zaczyna się już prawdziwie nowy świat. I wtedy dopiero się zacznie. On był ostatnim owocem starego świata. Jego obecność równie stanowcza i mocna jak sam Watykan.

________________

Jego cierpienie jest jego świadkiem. Ma swój cel. Coś nam mówi…

środa, 10 lutego 2010

Strzeż się tych miejsc



Parę dni temu na kanale Discovery oglądałem niezwykle zabawny program, w którym autorzy postanowili zmierzyć prędkość przemieszczania się smrodu. Badany smród był najróżniejszego rodzaju, a więc od zwykłej psiej kupy na bucie, do tzw. śmierdzącej bomby. Kupa to kupa. Nic takiego. Ale śmierdząca bomba była absolutnie okropna. Jak nam wyjaśniono, smród śmierdzącej bomby stanowił mieszaninę zgniłego jaja i śmierdzącego bąka. Do eksperymentu wyznaczono oczywiście ludzi. I to było dla mnie przeżycie najbardziej przejmujące. Uczestnicy eksperymentu musieli autentycznie brać udział w czymś miejscami nie do zniesienia. To jak oni ten eksperyment przeżywali było z jednej strony oczywiście śmieszne, a z drugiej wywoływało współczucie. No ale co robić? Tak to było i mam tylko nadzieję, że im Discovery dobrze zapłaciło.
Ośmielony wspomnianym programem, postanowiłem też zrobić coś nieprzyjemnego, ale za to dla dobra nauki. Co więcej, postanowiłem, że zrobię to za darmo, dla czystej satysfakcji jaką daje tego typu praca, gdzie się coś odkrywa, a następnie wyciąga z tego odkrycia wnioski i tymi wnioskami dzieli się z innymi, dla wspólnego dobra. Zajrzałem mianowicie na pewien blog, na który z zasady nie zaglądam, tak jak z zasady w ogóle unikam niemiłych, a tym bardziej niepotrzebnych przeżyć. Samo zresztą wejście było całkowicie przypadkowe. Po otrzymaniu kolejnego komentarza Sowińca, zapragnąłem zorientować się, gdzie on ostatnio, poza moim blogiem, bywa i tak trafiłem tam gdzie trafiłem. A tam? Jakież tam ciekawe rzeczy! Jakaż atmosfera! Jakie sytuacje! No a przede wszystkim napis: „Popieram Internet bez chamstwa”.
Pewnie bym nawet i tym nie dał się sprowokować, ale dałem się skusić na temat. A mianowicie na panią Elizę Michalik – dziennikarkę Superstacji. A dokładnie na apologię tej niezwykłej – kto zna, ten wie – postaci. Nie wiem tego na pewno, ale chyba red. Michalik się tu dotychczas nie zajmowałem. Superstacją – owszem, trochę. Ale nią chyba nie. Dlaczego Superstacją? Z tej przyczyny, że każdy, kto miał okazję choćby rzucić okiem na ten niezwykły kanał, na ten ich wystrój, na ludzi, jakich oni tam zatrudniają, a i może nawet i zdołał wysłuchać któregoś z programów Superstacji, wie, że to jest właśnie sytuacja, kiedy trzeba coś powiedzieć. Można też oczywiście pokiwać głową i zająć się sprawami bieżącymi, ale osobiście takie zachowanie uważam za dowód niedobrego zblazowania. A tego przecież nie lubimy, prawda?
Eliza Michalik, obecnie dziennikarka i jedna z gwiazd Superstacji, to co innego. Ona wprawdzie jak najbardziej zasłużenie jest tam tą gwiazdą, ale sama już jednak nie ma tej siły przebicia. Bez tego całego kontekstu, bez swoich koleżanek i kolegów, bez tego wszystkiego co stoi za nazwą Superstacja pozostaje tylko twarz, głos, słowa, spojrzenie – a więc ulica. O czym tu pisać? Tym razem zwróciłem uwagę właśnie na tę kobietę, skutkiem zapuszczenia się w miejsca gdzie normalni ludzie nie chodzą. Jakie to dziwne. Szukałem Sowińca, a znalazłem Elizę Michalik. Jakież to szczególne czasy nam nastały!
Laudacja o której mówię, na cześć dziennikarskiego kunsztu i zwykłej ludzkiej uczciwości Elizy Michalik, zgromadziła niemal dwieście komentarzy, które w większości – jak przystało na miejsce walki z internetowym chamstwem – były poświęcone najbardziej brutalnemu obrażaniu ludzi. W pewnym momencie doszło do tego, że rozmowy koncentrowały się już niemal wyłącznie na retorycznych popisach wokół smrodu spermy, kupy i krwi. Jednak w pewnym momencie mój kolega Zebe, który widocznie też, podobnie jak ja, prowadzi prace badawcze, wkleił tam dwa filmiki z youtuba, pokazujące Elizę Michalik i jakiegoś gibającego się młodzieńca w akcji. Nie będę tu powtarzał tych linków, tak samo zresztą jak pozostanę dyskretny jeśli idzie o sam blog, na którym to wszystko o czym piszę, się działo, ale powiem tylko, że jak ktoś chce, niech sobie poszuka na youtubie. Myślę, że z pewnego punktu widzenia – warto. I nie chodzi nawet o to, że Eliza Michalik sepleni w sposób naturalny i karykaturalny jednocześnie, a w tym samym czasie śmieje się z Prezydenta, że ten „sepleni”, a jej kolega zachowuje się jakby coś zażył. To jest – owszem – zabawne, ale nie jesteśmy tu przecież po to, żeby śmieszyć, lecz bardziej przestraszać. Ja tylko powiem, że Eliza Michalik i ten obok, we wspomnianej sytuacji, omawiają przede wszystkim grubość, wielkość i głębokość „zadniej części Prezydenta”. Sens tego wystąpienia, polega na tym – poza oczywiście zwykłą demonstracją kunsztu dziennikarskiego obu gwiazd – że oni zastanawiają się, co się zmieści w „zadniej części prezydenta Kaczyńskiego” i przerzucają się różnymi zabawnymi propozycjami, co i w którym miejscu owego „zadka Prezydenta” można by umieścić.
Rozumiem. Chamstwo. Rozumiem też, że jest to chamstwo nie w sensie, jaki temu słowu nadała polityczna debata, która przecież nie od dziś stopniowo przejmuje język i transformuje go pod swoje potrzeby. Ja wiem, że tu mamy do czynienia nie z chamstwem w sensie tym, że ktoś użył wulgarnego słowa, albo że popisał się szczególną złośliwością, lub pewną myśl podbudował zbyt dużą agresją. Tu akurat mamy chamstwo w jego podstawowym, słownikowym znaczeniu. I ja to wiem. Ale też wiem, że to nic. To są właśnie takie czasy, a Superstacja zaledwie z tych czasów korzysta. Z jednej strony, wygląda na to, że im wolno, a z drugiej, właśnie dlatego że im wolno i to wolno coraz bardziej, nawet ewentualne głosy protestu brzmią tu głupio i naiwnie. Nasza przestrzeń publiczna, w czasach tego niby-kapitalizmu i niby-wolności, została wręcz wypełniona taką właśnie tandetą na każdym możliwym poziomie. A więc – powtarzam – to nic. Tak jest i tak już pewnie będzie. Mnie tu bardziej interesuje coś innego. Że to własnie Eliza Michalik, jej kiwający się koleś, ich macierzysta stacja stały się symbolem czegoś, co całkowicie bezczelnie działa pod hasłem walki z chamstwem.
O tym już tu pisałem na pewno. W Salonie24 pojawiła się jakoś niedawno inicjatywa, by blogi, które są szczególnie zmartwione postępem internetowego chamstwa, zostały oznaczone banerem informującym, że autor danego bloga popiera Internet bez chamstwa. No i te śliczne, niebieskie paski zaczęły się rozmnażać jak grzyby po deszczu. Sytuacja kiedy ci właśnie uczestnicy debaty, dla których Eliza Michalik i oferta Superstacji są wzorem kultury i zawodowego kunsztu, dla których standard wyznaczony przez Elizę Michalik jest wartością, którą warto promować w ramach walki z internetowym chamstwem jest porażająca. Wpis, w który się zapuściłem, jak już powiedziałem, aż kipi komentarzami. Większość z tych komentarzy związanych jest z debatą na temat chamstwa w debacie. Większość głosów, które te komentarze niosą, to głosy z jednej strony wspierające Elizę Michalik i Superstację w ich walce z powszechnym chamstwem, a z drugiej broniące ich przed agresją schamianego i bezwzględnego tłumu. Ciekawe jest też to, że debata, którą uruchomił tekst o Elizie Michalik zjednoczyła ludzi całkowicie ponadpolitycznie. Przeciwko chamstwu, które z taką agresją potraktowało głos Superstacji i Elizy Michalik, zaprotestowali i ci z lewa i ci z prawa. I ci, którzy na autora tego bloga, na przykład, mówią: „prawak” i ci, którzy na niego syczą „lewak”. Ci, dla których bohaterem jest Wojciech Jaruzelski i ci, dla których radość życia wyznacza bożonarodzeniowa choinka. Za Elizą Michalik wstawili się ci, którzy dla walki z chamstwem gotowi są naprawdę na wiele. Na co? Wolę nie myśleć.
Pamiętam, jak jeszcze na samym początku tej drogi oglądałem Szkło kontaktowe i w pewnym momencie zadzwoniła jakaś kobieta, która powiedziała, że ona mieszka obok kamieniołomów i tam stoi takie urządzenie do niszczenia czegoś – nie pamiętam – i że ona sobie marzy, by któregoś dnia wsadzić tam obu braci Kaczyńskich i przeprowadzić eksplozję. Problem tylko jest taki, że nie wiadomo, czy te ich grube tyłki tam się uda wtłoczyć. Ona to powiedziała, Sianecki, czy Miecugow – też już nie pamiętam – pokiwał głową, podziękował za wypowiedź, życzył dobrej nocy i dalej już poszło. Tak prawdopodobnie właśnie zaczęła się walka z chamstwem. Dziś wkraczamy w nową jej fazę. Dobrzy ludzie nawet zaprojektowali odpowiedni baner i hasło. Jest już nawet poezja. Powiedzmy że anonimowa:

„A tak całkiem poważnie zapytam: skąd wam się biorą te wszystkie ponurości? i obrzydliwości? Ten strach, zady? nienawiść, te bluzgi wasze, wszystko w waszych rękach i ustach staje się ohydne u wstrętne?
Dlaczego?
Dlaczego wasz świat jest taki obrzydliwy?
Dlaczego słowa wasze są podłe?
Dlaczego widzicie tylko smutek i brzydotę?
”

poniedziałek, 28 września 2009

Usłyszeć ten syk

Z jednej strony z przykrością, a z drugiej, tylko ze zdziwieniem, stwierdziłem fakt, że cała seria ostatnich wpisów na tym blogu nie dotyczy już polityki. Z przykrością dlatego, że może to świadczyć o tym wprawdzie, że – jakoś tam podświadomie – uznałem, że w polityce sprawy idą w dobrym kierunku, ale też, może być i tak, że wręcz przeciwnie, nie ma już o czym gadać. Bo przyznać tu muszę, że kolejne tematy nie są wynikiem mojej przemyślanej decyzji. One pojawiają się dokładnie według wzoru, w jaki układają się moje codzienne myśli (i to jest właśnie kwestia tego zdziwienia). A, ostatnio, tak się jakoś dzieje, że ja o polityce zwyczajnie nie myślę. I, gdyby miało się okazać, że ze zwykłej rezygnacji, i zupełnie podświadomie, wyparłem z siebie wszelkie kwestie związane z moim pragnieniem, by ostatecznie ujrzeć Donalda Tuska i jego jedenastkę, na peryferiach polskiej polityki, to byłoby mi bardzo przykro.
Polityka więc wisi gdzieś w najdalszej perspektywie, a ja patrzę przede wszystkim na to, co z takim poczuciem bólu przedstawiłem w obu tekstach na temat projektu zatytułowanego ‘Alicja Tysiąc’, czyli w efekcie czegoś co niechybnie przypomina koniec czasów. Co widzę dziś? Otóż widzę to przede wszystkim, że amerykański system wymiaru sprawiedliwości wreszcie znalazł sposób, by wyegzekwować swoje pretensje do osoby Romana Polańskiego. No i jednocześnie, niestety, widzę, jak kulturowa i cywilizacyjna dostojność tego wydarzenia zostaje, najpierw z pełnym wyrachowaniem, a później już tylko na zasadzie odtwarzania głosu tzw. autorytetów, przykryta przez powszechny krzyk w obronie tego, co wydarzyło się już ponad 30 lat temu.
Zanim przejdę do rzeczy, bardzo proszę posłuchać pewnej historii, którą zaczerpnąłem z powieści, a jednocześnie z filmu, który dla mnie zawsze stanowił jedno z pierwszych źródeł pewnej szczególnej wiedzy moralnej. Mam na myśli Ojca Chrzestnego. Z całą pewnością w książce, a również – o ile pamiętam – w telewizyjnej, bardzo poszerzonej, wersji filmu Coppoli, tradycyjnie znana scena wizyty Hagena w Hollywood została poszerzona o jeden niezwykły epizod. Sytuacja w każdym razie jest taka, że Hagen przybywa do Hollywood, żeby się spotkać z Woltzem, słynnym filmowym producentem, by poprosić go o rolę dla Johnnego Fontane. Kiedy czeka na niego w recepcji, widzi przed sobą, na kanapie „najpiękniejsze dziecko, jakie Hagen widział kiedykolwiek. Dziewczynka ta miała nie więcej, niż jedenaście, czy dwanaście lat, była ubrana bardzo kosztownie, ale prosto, jak dorosła kobieta. Miała niewiarygodnie złote włosy, ogromne, niebieskie jak morze oczy i świeże, malinowe usta. Towarzyszyła jej kobieta będąca najwyraźniej jej matką…”
Po jakimś czasie, kiedy już wiadomo, że Woltz – człowiek, w oczywisty sposób, zły i zepsuty – nie da roli Johnnemu i Hagen musi wracać do Nowego Jorku, by przekazać złe wieści Donowi, opuszczając, tym razem już prywatną, posiadłość Woltza, widzi jeszcze raz tę dziewczynkę. I tak tę (fikcyjną absolutnie przecież) scenę opisuje Puzo, w tłumaczeniu Bronisława Zielińskiego: „Czekając pod oświetloną kolumnadą na samochód, Hagen zobaczył dwie kobiety wsiadające do długiej limuzyny, która już stała na podjeździe. Była to owa piękna, dwunastoletnia złotowłosa dziewczynka i jej matka, które widział rano w biurze Woltza. Teraz jednakże prześlicznie wykrojone usta dziewczynki były jakby rozmazane w obrzmiałą, różową masę. Błękitne oczy miała zamglone, a kiedy schodziła po schodach do samochodu, jej długie nogi chwiały się jak nogi okulawionego źrebięcia. Matka podtrzymywała dziewczynkę, pomagała jej wsiąść, sykała jej do ucha rozkazy. Obróciła głowę, by rzucić Hagerowi krótkie, ukradkowe spojrzenie, i dostrzegł w jej oczach płonący, jastrzębi tryumf. A potem i ona zniknęła we wnętrzu limuzyny”.
Jeśli ktoś nie zna Ojca Chrzestnego i całej filozofii, która stanowi oczywisty przekaz tej historii, powinien mieć świadomość, że brutalność tej sceny przekracza wszelkie pozostałe opisy gwałtu i mafijnej przemocy, jakie tam znajdujemy. Z punktu widzenia ludzi mafii, wszystko to, co oni robili, było oczywiście złe, było czymś za co każdy z nich miał najprawdopodobniej trafić do piekła, ale utrzymywało się zawsze w ramach jakiejś – dziwnej i perwersyjnej – ale jednak, etyki. Hagen wiedział, że w momencie kiedy oni wszyscy przybyli do Ameryki i zdecydowali o swoim przyszłym życiu, tym samym podpisali na siebie cyrograf. Wiedziała to też pani Corleone, codziennie modląc się za duszę, wciąż jeszcze przecież, żyjącego męża. Kiedy jednak patrzył na to dziecko, wyprowadzane nad ranem z apartamentów Woltza, wiedział choćby to, że Johnny Fontane ostatecznie dostanie swoją rolę. Z tej prostej przyczyny, że Woltz to człowiek, który nie ma honoru. A zatem, jego da się zmusić do wszystkiego.
Obawiam się, że gdyby Mario Puzo pisał swoją książkę dziś, musiałby stanowczo tę scenę albo wyciąć, albo przedstawić ją – w najgorszym wypadku – jako część tamtego świata, jako tamtego świata kontekst, by nikt nie miał poczucia zbyt dokuczliwego dysonansu. Gdyby pisał tę książkę dziś, musiałby, na przykład, dać do zrozumienia, że na tym własnie polega Hollywood, a za nim i cały nasz świat, i że nawet jeśli to co się tam dzieje nazwiemy złem, to będzie to jedynie takie samo zło jak każde inne, a więc w rezultacie nasze, zaprzyjaźnione, dobrze nam znane zło. No a już z całą pewnością nie sugerowałby, że z punktu widzenia kogoś takiego jak Don Vito Corleone i jego zbrodnicze otoczenie, to co zrobił Woltz, wołało o pomstę do nieba, lub choćby tylko wywoływało rumieniec wstydu na twarzy.
Roman Polański, ponad już trzydzieści lat temu, na jednym z przyjęć zgwałcił trzynastoletnią dziewczynkę. A amerykańskie prawo, a za nim ja, używa słowa ‘zgwałcił’, bo prawdopodobnie w języku, wymierającej, ale jednak wciąż współczesnej cywilizacji, nie ma innego określenia dla tego, co tam się wówczas stało. Wprawdzie dziś, banda zepsutych, całkowicie zdemoralizowanych łajdaków, tłumaczy nam, że to nie był gwałt, bo to dziecko wyglądało jak dorosła kobieta, i przede wszystkim samo bardzo chciało zaspokoić zwierzęce instynkty Romana Polańskiego i jego ustosunkowanych przyjaciół. Jednak fakt pozostaje faktem. Ktoś tę dziewczynkę tam przyprowadził i nie zrobił tego po to, by te zwierzęta mogły zaczerpnąć intelektualnej inspiracji z jej obecności. Ja nie mam pojęcia, jak wyglądają przyjęcia w Hollywood i co trzeba zrobić, żeby się na nich znaleźć. Ale tyle, to się mogę domyśleć, że tam nie wchodzi się ot tak sobie. A jeśli na tych przyjęciach pojawiają się alkohol, narkotyki, czy małe dzieci, to nie na zasadzie magicznej sztuczki, tylko dlatego, że ktoś złożył odpowiednie zamówienie.
Może i jestem naiwny i głupi, ale nie na tyle z pewnością, by uwierzyć w te wszystkie bzdury, próbujące zracjonalizować ówczesne pojawienie się tego dziecka obok Romana Polańskiego. Widzę dziś tę dziewczynkę, już trzydzieści lat starszą, typową spasioną Amerykankę, która, Bóg jeden wie, co zyskała na tym, że kiedy zaczynała swoje życie, znalazła się wśród tych wilków. Z całą pewnością, ani Polański, ani jego kumpel Jack Nicholson, ani nikt inny z tego chorego towarzystwa, nie załatwił jej aktorskiej kariery. Domyślam się, że za ten jednorazowy gest, dostała jakieś ciężkie pieniądze, dzięki którym ona i jej opiekunowie przeżyli swoje dotychczasowe życie. To mnie jednak bardzo mało obchodzi. Czym się dziś zadręczam, to wspomnianym na samym początku tego tekstu załamaniem i – obawiam się – ostatecznym krachem tego co znaliśmy pod pojęciem nowoczesnej chrześcijańskiej cywilizacji. A co z tak przerażającą wyrazistości obserwuję w wypowiedziach najprzeróżniejszych obłąkańców, którzy apelują o objęcie tego odrażającego czynu amnestią, by nie powiedzieć – zrozumieniem.
Bo – nie oszukujmy się – to są zapowiedziane znaki. Matka, otoczona przez tabuny najbardziej czarnych doradców, wyciągająca serię odszkodowań od najprzeróżniejszych instytucji za to, że zmuszono ją do urodzenia dziecka. Dziecka, które żyje, chodzi do szkoły, ogląda otaczający je świat i pewnie marzy o tym, że kiedyś stanie się coś, co będzie dobre i piękne. Sędzia niezawisłego sądu, z bezwzględną surowością potępiająca tych, którzy pokazali zło palcem. Ekskluzywne prostytutki zostające prezesami państwowych firm. Zaczadzeni ludzie, z wykrzywionymi złością twarzami, wołającymi o śmierć. I wreszcie „płonący jastrzębim tryumfem” świat. Drżący z emocji na widok nadchodzącego końca.
Panie, zmiłuj się nad nami!

niedziela, 8 lutego 2009

O docentach, policjantach i wołowym z kością

Wczoraj w Krakowie, pewien pan, który ani w Salonie nie pisze, ani nie komentuje, natomiast – jak twierdzi – bardzo solidnie nas czyta, stwierdził, że podobają mu się teksty, które Wam tu przynoszę, tyle że na pewno nie zaszkodziłoby im, gdyby były krótsze. I, szczerze powiem, mam tu pewien kłopot. Bo zarzut, że ględzę nie jest nowy. Już raz, ktoś mi tutaj to powiedział i natychmiast postanowiłem, że będę pisał krócej. Przyszło mi to tym łatwiej, że podobną opinię ma w tej kwestii sama Toyahowa. A z nią, jak wszyscy wiemy, żartów nie ma. Zacząłem więc pisać krótko, ale natychmiast się dowiedziałem, że komuś tam jest przykro, bo jak się nie spieszyłem, to miałem dobry czas i się czytało to co piszę o wiele lepiej. No więc – jak to mówią starzy Polacy – masz babo placek. Te teksty są dla Was, a zatem, choć doskonale rozumiem, że im dłużej tym naturalnie gorzej, to wciąż wypada mi szanować tych dziwnych czytelników, którzy uważają odwrotnie.
Tym razem jednak, będzie krótko. Głównie dla tego pana, który przyszedł wczoraj specjalnie do Omerty, żeby nas zobaczyć. Zrobił na mnie tym gestem wrażenie, więc własnie dla niego, powiedzmy, zmieścimy się na półtorej stroniczki. Może mniej. A będzie znów o edukacji.
Dziś, starsza Toyahówna, zmartwiona swoimi codziennymi kłopotami związanymi ze studiowaniem na tej nieszczęsnej biotechnologii, powiedziała mi coś mniej więcej takiego; „Czemu jest tak straszna różnica między tym uniwersytetem, a policją?” O co chodzi? Otóż Toyahówna jest studentką trzeciego roku, a ponieważ w lecie zaplanowano dla nich czas tzw. praktyk, ona wymyśliła sobie, że chce te praktyki odbywać na Komendzie Policji. W związku z tym, że załatwianie studenckich praktyk, to sprawa nie taka prosta, córka moja od już niemal dwóch miesięcy kursuje między tą komendą policji, a swoim dziekanatem i próbuje uzyskać odpowiednie zaświadczenia, podpisy i czego tam jeszcze od niej nie chcą.
I teraz tak. Ile razy ona gada z kimś z dziekanatu, przeżywa prawdziwą gehennę. Wszyscy traktują ja tam, jakby im tylko przeszkadzała w pracy, odsyłają od jednego do drugiego pokoju, każą przyjść jutro, albo za tydzień; jak przyjdzie, każą znowu przyjść jutro i tak dalej i tak dalej bez końca. No i jest oczywiście sam dziekan, który ma coś podpisać, ale od kilku już tygodni – naturalnie – nie ma na ten podpis czasu. Wsiada Toyahówna do autobusu, jedzie do tego dziekanatu, pyta o podpis, oni mówią, że podpisu nie ma, ona pyta, kiedy będzie, pani z dziekanatu mówi, żeby zapytała się jutro, ona wraca jutro, podpisu nie ma… i tak ten czas leci.
Oczywiście, chodzi też na policję. Oczywiście, tam też potrzebują jakiś papierków, z tą jednak różnicą, że na policji ona się czuje dobrze. Ludzie są pomocni, zorganizowani, kompetentni, a przede wszystkim uprzejmi. Pisałem tu kiedyś o poczcie w moim mieście i zauważyłem, że w trzech urzędach pocztowych, z których usług korzystam, jest zaledwie jedna urzędniczka, która jest oschła i nieuśmiechnięta. A i to, podejrzewam, jest związane z jej naturalnym wyrazem twarzy, a nie charakterem. Zatem, ogólnie mam wrażenie, że przez te dwadzieścia lat nowej Polski, zmieniło się naprawdę wiele. Na ulicy, w urzędach, w sklepach. Wszędzie, w mniejszym lub większym stopniu wszedł nowy styl, czy – jak kto woli – nowa cywilizacja. Zmieniła się większa część naszego codziennego otoczenia. Dziś się nawet okazuje, że zmieniła się też policja.
Wyjątkiem są szkoły i uczelnie wyższe. Kiedy sięgam pamięcią do moich lat dziecięcych, czy już późniejszych, gdy przygotowywałem się do matury, czy – jeszcze później – czasu studiów, przypominam sobie zawsze, jak bardzo cierpiałem z powodu konieczności obcowania z bandą szpagatowych inteligentów i zwykłych chamów. Oczywiście, wśród nich, na każdym etapie, znajdowały się jednostki wybitne. Ale, czy to była moja szkoła podstawowa, czy liceum, czy wreszcie ten mój uniwersytet, nie mogłem się nigdy nadziwić, jak fatalnie niski intelektualny i kulturowy poziom reprezentują ludzie, którzy zdecydowali się na uprawianie zawodu – czy powołania – Nauczyciela.
Pamiętam też bardzo dobrze pewien dzień, kiedy kończyłem już studia i spojrzałem tak nagle wokoło na tych wszystkich magistrów, doktorów, docentów, profesorów i – pamiętając oczywiście wciąż o wszystkim co wspaniałe i wielkie – miałem jedno dojmujące uczucie. Ja stąd szczęśliwie odchodzę, natomiast oni tu zostaną do końca życia i będą już tak do końca gnić w tym swoim tandetnym poczuciu bycia kimś szczególnym. I oddychałem z ulgą. Ale to było dawno.
Dziś jednak wciąż, kiedy czasem zachodzę do szkoły moich dzieci, przy okazji tzw. zebrań, rozmawiam z nauczycielami, albo przypominam sobie swoje własne dni w szkole wśród innych nauczycieli, nagle uświadamiam sobie, że cały problem, który dręczy nie tylko mnie, ale i wielu uczniów i ich rodziców, a pewnie też licznych nauczycieli, to wynik – oczywiście – systemu. Jakiegoś kompletnie chorego, strasznego systemu, który znalazł ten jeden, niezwykły sposób, żeby się oprzeć całemu zewnętrznemu światu. I o tym pisałem w poprzednim tekście.
Ale już naprawdę dziś, kiedy nagle moja córka wyskoczyła z tą swoja niezwykłą refleksją na temat policji i uniwersytetu, uświadomiłem sobie coś znacznie ważniejszego. Polska szkoła mianowicie, podobnie jak polskie szkolnictwo wyższe, to jest jeszcze jeden z ostatnich bastionów tej komuny, która w tylu innych miejscach już właściwie zdechła. To już jest jedno z tych absolutnie ostatnich miejsc – takich jak ogródki działkowe, czy spółdzielnie mieszkaniowe – gdzie nie zmieniło się absolutnie nic. Gdzie na poziomie intelektualnym największym odkryciem, wciąż pozostaje myśl, że wykształcenie to podstawowa wartość, na poziomie kulturowym, że amerykańskie filmy są głupie, na poziomie politycznym, że Rosja jest potężna, a na poziomie czysto ludzkim pozostaje już tylko czyste chamstwo tępej baby z mięsnego.

środa, 12 listopada 2008

To nie jest kraj dla starych ludzi

Długi weekend, jak już niektórzy wiedzą, spędziłem w górach w miłym towarzystwie. Miłym, ale - co równie ważne - niezwykle kształcącym. Góry były częściowo polskie, a częściowo czeskie, a ponieważ od kiedy po raz ostatni zdarzyło mi się chodzić pod górę wyżej, niż do siebie po schodach, minęło sporo czasu, pod względem kondycyjnym wyprawa stanowiła wyzwanie. Na szczęście, jak mówię, towarzystwo było miłe i kształcące, wieczór zapadał wcześnie, a las po ciemku jest zazwyczaj mało dostępny, więc wróciłem bardzo zadowolony, zarówno fizycznie, jak i intelektualnie. Tam gdzie mieszkaliśmy, jedzenie było znakomite i we wszelkich obfitościach, a ponieważ do jedzenia podawano piwo Brackie, atmosfera była sprzyjająca i przyjazna. I teraz o piwie. Kolega mój, z którym spędzałem ten czas, jest osobą niezwykle światową i ta jego światowość niesie pewne elementy szczególne. Właśnie z tego powodu, że bywał to tu - to tam, znacznie częściej od wielu z nas, oprócz wiedzy, ma on coś, co się nazywa perspektywą. I właśnie z tej swojej perspektywy, w pewnym momencie stwierdził, że piwo Brackie jest bardzo dobre, przede wszystkim dlatego, że nie jest takie, jak większość polskich piw. Nie jest mianowicie słodkie.
Piliśmy więc wyłącznie to piwo Brackie, a czasem schodziliśmy na dół do hospodki, gdzie już inne rodzaje piwa - a jak wiecie, w hospodkach wybór jest szeroki - zaspokajały wybredny gust kolegi. Przedstawił mi więc kolega pewną teorię, którą chciałbym się dziś podzielić. Otóż twierdzi on, że brak tradycji picia piwa w Polsce jest sprawą decydującą. Jeszcze bardzo niedawno, w Polsce picie piwa była utożsamiane ze swego rodzaju menelstwem. Było zaledwie parę rodzajów piwa, wszystkie bardziej jak z tekstu Wojciecha Młynarskiego: „Ja też piję, piwo Tychy - sam aromat", czy z piosenki Maklakiewicza o „małym piwku z korzeniami", niż z reklam pod tytułem „probably the best beer in the world". I dopiero wraz z początkiem tego naszego niby-kapitalizmu, pokazano nam, że piwo to też salony. Jednocześnie, ponieważ, ze zrozumiałych powodów, głównym adresatem nowej kampanii byli ludzie młodzi, automatycznie też smak piwa został przystosowany do młodych podniebień. Stąd piwo w Polsce, bardzo często nabiera słodkiego posmaku.
Gadaliśmy więc o tym piwie, a skoro pojawił się problem pokoleń i w ogóle rozwoju, to przeszliśmy w dalszej kolejności do statystyk. I tu kolega zwrócił mi uwagę na wyniki opracowań GUS-owskich http://www.stat.gov.pl/cgi_bin/demografia/xrap?woj=101&table=web_lsa&rok=2006&pl=2&wiek=86 , z których wynika, że pokolenie obecnie wstępujące na rynek pracy, czyli rocznik 1983, to jednocześnie największy dotychczas demograficzny przyrost od wojny. 25-latków, jak się okazuje - jest u nas niemal 700 000 i jest to obecnie nasza najliczniejsza wiekowa. Dla porównania, pięciolatków mamy w Polsce dwa razy mniej. A z tego wynika, że w roku 2028, kiedy oni ukończą studia i zaczną podejmować pracę, będzie ich zaledwie około 350 tys. I jeśli będą stanowili grupę targetową, to chyba tylko dla pracodawców szukających ludzi do roboty.
I w tym momencie odezwał się mój instynkt polityczny, lub - jeśli ktoś woli - moje polityczne obsesje i oto, co sobie zacząłem myśleć. Ja oczywiście rozumiem, że młodzi, wchodzący w dorosłe i samodzielne życie ludzie są zawsze, z pewnego punktu widzenia, bardzo dobrym celem wszelkich strategii rynkowych. Tak to jakoś jest, że zawsze młodzi, ambitni, i jeszcze nie do końca refleksyjni klienci byli bardziej cenni, niż dzieci, czy ludzie w wieku średnim, a tym bardziej osoby starsze. Jeśli jednak się okazuje, że tych właśnie 25-latków jest niemal 700 tysięcy, a i roczniki okoliczne też, że tak powiem, nie wypadły sroce spod ogona, to mamy już całą wielką armię osób niezwykle przydatnych do wszelkiego rodzaju rynkowych manipulacji. I to właśnie ze względu na nich, piwo ma być słodkie, Kuba Wojewódzki cyniczny, a polityka pełna miłości. Dla nich właśnie, ze względów czysto rynkowych, cała oferta kulturowa, medialna, polityczna i w ogóle cywilizacyjna ma taki kształt, a nie inny.
Dziś w Salonie Gniewomir Święchowski napisał tekst http://amyniechcemy.salon24.pl/101755,index.html , który merytorycznie - moim zdaniem - nie jest ani szczególnie wartościowy, ani nawet szczególnie oryginalny. Pisze pan Gniewomir, że najwyższy czas dać sobie spokój z tym całym polskim cierpieniem, tymi wspomnieniami, tymi grobami, tymi pieśniami, a wziąć się za pracę, rozwój i taką ogólną solidność. Twierdzę, że myśl ta nie jest szczególnie oryginalna, ponieważ bardzo dobrze pamiętam, jak na początku lat 90-tych, kiedy wszyscy byliśmy tak bardzo poruszeni tym, że - jak to zgrabnie ujęła pewna młoda aktorka - komunizm się skończył, uznaliśmy też, że do licha z tym całym głupim bagażem i że jeśli ktoś uważa, że w niedzielę, zamiast iść do kościoła, można równie dobrze zagrać w piłkę - to nie ma przeciwwskazań.
Dodatkowo jeszcze, pojawiła się wówczas taka jeszcze koncepcja, że to całe rozpamiętywanie jest wręcz szkodliwe, bo ono podsyca w człowieku bardzo niedobre emocje, które są do tego stopnia niedobre, że mogą nawet doprowadzić do odrodzenia faszyzmu.
Nie jest więc tekst pana Gniewomira dla mnie szczególnie inspirujący w swojej warstwie merytorycznej. Bardziej - zdecydowanie bardziej - zainteresował mnie tytuł tego wpisu: „Norwid się myli. Naród to NIE JEST pamięć i groby" i pewien cytat, na który sobie pan Gniewomir pozwolił i który, w pewnym sensie, stał się podstawą całego tekstu. Pisze Gniewomir Święchowski:
„Dobrze ujął to Paweł Kukiz w programie "Teraz MY!": "Patriotyzm przybiera różne formy. W czasach walki uprawniony jest nacjonalizm. W czasach pokoju patriotyzm, to nic innego jak pozytywistyczna, mrówcza praca [...] Patriotyzm to sprzątanie podwórka, poszanowanie tradycji, płacenie podatków i mówienie prawdy".
Otóż nagle się okazuje, że pokolenie 25-latków (ze zdjęcia wnoszę, że pan Święchowski mniej więcej tych rejonach oscyluje), bez najmniejszego poczucia niestosowności potrafi zakwestionować słuszność dwóch tradycyjnych już norwidowskich kwestii, twierdząc, że ojczyzna to ani „groby i pamięć", ani też „wielki, zbiorowy obowiązek", a jednocześnie - tuż obok - powołać się na kogoś takiego, jak Paweł Kukiz, i zrobić to na dodatek w taki sposób, jakby się powoływało na jakiś poważny autorytet.
Jednak to ani słowa Kukiza, ani refleksje Święchowskiego, ani nawet - jak się okazuje - wciąż bardzo nośne idee, o których sądziłem, że już dawno wyzdychały, sprawiają, że się poczułem bardzo nieswojo. Czuję to co czuję, z tej prostej przyczyny, że w oczywisty sposób dla tych, ze względu na których - jak się zdaje - podejmuje się obecnie najbardziej kluczowe decyzje, autorytetem jest Paweł Kukiz. Dokładnie tak samo, jak dla mnie, kiedy miałem te 25 lat, był nim właśnie Norwid.
Czyżby nadchodziła pora pakowania?

Wobec Zamętu

  Nasz e ciało składa się z około 30 bilionów komóre k, k tóre współżyją z 38 bilion ami bakterii . Każda komórka ma własne życie i swoje ...